Những cách kiếm tiền hiệu quả hơn

Con đường mặc định 0:16

Tiêu đề nghe như giật tít, nhưng đúng là nội dung: làm sao kiếm tiền hiệu quả hơn. Con đường phổ biến tới mức thành công thức mặc định là đi làm lãnh lương hằng tháng. Từ nhỏ gia đình, nhà trường, xã hội dạy "ráng học để có nghề ổn định mà sống"; nghe riết, nhìn ai cũng vậy, ta mặc định là đúng: học, thi vào một trường, có nghề, xin việc, tới tháng lãnh lương, có khi cả đời như thế.

Phân tích kỹ, anh Hiếu thấy con đường này không an toàn, thậm chí nguy hiểm. Câu nói ấy đặt mục tiêu là học để có công việc ổn định, thu nhập ổn định, cuộc sống ổn định — nghe như ổn định sẽ dẫn tới an toàn, bình yên, hạnh phúc. Nhưng nó dễ dẫn tới lối sống mà tiếng Anh gọi là paycheck to paycheck — làm tháng nào tiêu hết tháng đó, sống bên bờ vực phá sản: hụt thu nhập một hai tháng là cuộc sống lao đao ngay. Vì vậy không nhúc nhích được, phải đi làm mỗi ngày dù thích hay không, gác lại mọi đam mê, không dám dừng lại để theo đuổi ước mơ — tệ hơn là cúi mặt chịu môi trường độc hại, cả thể chất lẫn tinh thần, rồi mang bực dọc về trút lên người thân. Anh nhớ câu thơ của Chế Lan Viên: "giấc mơ con đè nát cuộc đời con".

Hình ảnh con trâu (anh nói rõ không có ý xúc phạm hay so sánh ai, chỉ mượn hình ảnh): người chủ cần trâu cắm cúi cày ruộng nên không muốn nó có tự do — có tự do nó sẽ bỏ đi. Họ thiết kế cho nó cuộc sống vừa đủ ăn, có chút niềm vui nho nhỏ, đủ để nó nghĩ "vậy là tốt hơn trâu trong rừng rồi, bỏ chuồng thì ngoài kia biết đâu có ăn, lại đầy nguy hiểm". Nhỏ thì ráng ăn cho mau lớn, lớn thì cày, mỗi ngày một bó cỏ, cứ thế hết đời — vừa đủ để quên giấc mơ, vừa đủ an phận để sáng nào cũng cày tiếp.

Gốc rễ: mục tiêu bị đặt sai ngay từ đầu — ưu tiên cao nhất là lương hằng tháng vì nghĩ vậy là ổn định, an toàn, còn niềm vui, tự do, ước mơ đều xếp hàng thứ yếu. Tức là đang theo đuổi tiền. Mà tiền có một nghịch lý: càng đuổi theo càng khó có, có rồi cũng khó làm chủ — nó luôn là chủ và sai khiến ta. Muốn có tiền thì đừng chạy theo tiền; chạy theo cái khác, tiền sẽ tự theo sau.

Không phải là "theo đuổi đam mê rồi tiền sẽ tới": mù quáng chạy theo đam mê chưa chắc tốt, như những nhạc sĩ, họa sĩ nghèo cả đời bị giới hạn bởi tài chính. Có thể vậy là đủ với họ, nhưng như tập 72 đã nói, không đủ mạnh về tài chính thì hạnh phúc như ngôi nhà không có móng, không bền.

Những cách kiếm tiền hiệu quả 7:45

Câu trả lời nghe hiển nhiên: đầu tư và trang bị kỹ năng đầu tư. Anh nói tập này không liên quan nhiều tới khóa học đầu tư anh đang mở (khóa học tập trung vào chiến lược đầu tư thụ động, không phải phân tích từng công ty). Anh cũng không khuyên bỏ việc ngay; ý là vừa đi làm vừa tập trung chuẩn bị cho hoạt động đầu tư.

Lý do: kể cả yêu công việc, đi làm vẫn là đổi thời gian và sức lực lấy tiền — hai thứ có giới hạn. Cách duy nhất để tăng thu nhập là tăng giá trị mỗi giờ công, nhưng vẫn bị trói vào số giờ mình có. Ví dụ 200 nghìn/giờ, 8 tiếng/ngày thì mỗi tháng khoảng 32 triệu; lên trưởng phòng hay giám đốc, 1 triệu/giờ, mỗi ngày 8 triệu — vẫn có trần. Phải tìm cách kiếm tiền không phụ thuộc vào nguồn tài nguyên hữu hạn đó, và theo anh, đầu tư là con đường hiệu quả nhất để xây thu nhập thụ động.

Khi cố vấn cho các bạn khởi nghiệp, anh thường nói: nếu khởi nghiệp với mục tiêu kiếm tiền và làm giàu thì nên xem lại, vì đa phần sẽ không giàu được với xuất phát điểm đó. Hãy bắt đầu bằng một vấn đề có thị trường đủ lớn, giải quyết bằng một giải pháp mà người ta sẵn sàng trả tiền. Trong nghề của anh gọi là pain point — "điểm đau" của người dùng chưa ai giải quyết; "gãi đúng chỗ ngứa" thì họ sẵn lòng trả tiền. (Ai muốn đi sâu có thể xem video training dài hơn 2 tiếng anh đăng trước đây.)

Ưu điểm lớn nhất: không bị giới hạn bởi tài nguyên của mình. Giả sử làm một sản phẩm mà người trưởng thành cần, 50 triệu người trong độ tuổi, cứ 10 người có 1 người mua, giá 100 nghìn — là 500 tỷ. Để dành 100 triệu mỗi tháng thì phải mất khoảng 400 năm mới có số tiền đó. Chỉ là ví dụ minh họa, nhưng cho thấy phải tập trung vào thứ không trói vào tài nguyên hữu hạn của mình.

Tìm ra vấn đề không khó như ta nghĩ, và không chỉ dành cho người có năng khiếu kinh doanh. Có người nhạy hơn, nhưng đây là kỹ năng, rèn được. Và đây là lúc đam mê có ích: đam mê và sinh hoạt nhiều trong một lĩnh vực thì dễ nhìn ra vấn đề và giải pháp. Không cần vấn đề cao siêu: chơi guitar nhiều sẽ thấy không phải ai cũng lên dây bằng tai, mà không phải lúc nào cũng mang máy lên dây — làm cây đàn có sẵn bộ lên dây là giải quyết được (ví dụ giả định; nay đàn có EQ đã tích hợp sẵn bộ lên dây). Ví dụ thật: một cô em thích nuôi chó, thấy nhiều người muốn nuôi chó kiểng mà nguồn cung không có, nên nhập về bán — giờ sở hữu một chuỗi bán chó rất thành công. Vận dụng đúng và nhạy bén, đam mê có thể dần thành những cỗ máy in tiền; theo anh, đó là con đường chắc hơn nhiều để tới tự do tài chính so với lệ thuộc vào lương. Chọn mô hình tiềm năng nhất và xây nó thành thu nhập thụ động là chủ đề chuyên sâu, hẹn tập khác.

Lời khuyên cụ thể:

• Với cha mẹ có con nhỏ: tập cho con kỹ năng nhìn ra vấn đề rồi tìm giải pháp, và dần là kinh doanh, đầu tư — ví dụ chở con đi mua hoa về bán lại cho bạn cùng lớp dịp lễ Tết, để con quen dần.
• Với người đang làm việc mình không thích: đừng quá lo, vẫn có cách thoát dần — vừa làm vừa tiết kiệm tích lũy vốn, song song bắt đầu những hoạt động đầu tư thật nhỏ. Giữ một danh sách các vấn đề gặp hằng ngày (sổ tay hay ghi chú điện thoại): gặp vấn đề là ghi lại, tìm hiểu đã có ai giải quyết chưa, chưa thì giải pháp là gì — dần sẽ ra mô hình kinh doanh.
• Không có thời gian hay khả năng tự kinh doanh: hợp tác đầu tư — "đầu tư ké" — góp vốn với bạn bè có mô hình tiềm năng và xác suất thắng cao; nhưng có rủi ro như xích mích, hoặc bạn chưa đủ kỹ năng. Kênh "đầu tư ké" phổ biến hơn là thị trường chứng khoán: nơi tiếp cận được mọi công ty, mỗi công ty giải quyết một vấn đề; góp vốn vào công ty mình cho là tiềm năng, công ty phát triển thì vốn phát triển theo — đó mới là hoạt động cốt lõi của chứng khoán.