Có nên đầu tư vào Bitcoin?

Vì sao anh Hiếu nói về chủ đề này 0:43

Gần 25 năm đi làm — từ lắp ráp máy tính, lập trình, làm sản phẩm, quản lý, đến đầu tư — anh Hiếu đều ở trong ngành công nghệ; từ khi sang Úc thì chuyên sâu về fintech: làm với các ngân hàng lớn nhất Úc (Commonwealth Bank, Westpac, NAB), các công ty công nghệ tài chính, và sau này cố vấn cho chính phủ Úc về chính sách ở tầm vĩ mô. Anh kể lại để người nghe yên tâm đây là chuyên môn tích lũy cả đời, không phải kiến thức góp nhặt.

Lúc thu tập này, Bitcoin vừa vượt đỉnh 2021, lên hơn 70.000 USD — và như mọi lần, các "chuyên gia" (anh để trong ngoặc kép) lại xuất hiện: tương lai của tiền tệ, thay thế vàng, cơ hội đổi đời.

Nhìn biểu đồ rồi tiếc không phải là đầu tư 2:56

Anh tìm hiểu blockchain từ khoảng 2010–2011, chứng kiến nhiều chu kỳ tăng – sập: có người giàu lên, nhiều người tán gia bại sản. Từ lâu anh chọn đứng ngoài, chỉ nghiên cứu công nghệ và quan sát hành vi nhà đầu tư.

Câu hỏi hay gặp: biết từ hồi Bitcoin mười mấy đô, mua nhiều thì giờ thành tỷ phú rồi? Anh gọi đó là cái bẫy "nhìn biểu đồ rồi đầu tư": nhìn lại quá khứ để tiếc, rồi ngoại suy "6 tháng qua tăng thì sắp tới cũng tăng". Đó là đoán mò, là cờ bạc.

Đầu tư thật sự là hiểu bản chất: với doanh nghiệp thì phải nắm dòng tiền, sản phẩm, lợi thế cạnh tranh, năng lực ban điều hành… Càng nhiều thông tin, phần may rủi còn lại càng nhỏ, và dù giá lên hay xuống ta đều biết lý do. Anh cũng nói từ nay sẽ gọi là "tiền ảo" thay vì "tiền kỹ thuật số", vì cho rằng cách gọi này đúng bản chất hơn.

Blockchain hoạt động thế nào 9:26

Anh giải thích bằng ví dụ ngôi làng:

• Giao dịch trực tiếp: mỗi người một túi tiền. Mua con gà 20 đồng thì đưa trực tiếp 20 đồng.
• Mô hình ngân hàng: mọi người gửi hết tiền cho một người giữ (đóng vai ngân hàng). Mua bán chỉ cần báo người đó ghi sổ cộng trừ. Ngân hàng ngày nay về cơ bản vẫn vậy, chỉ là bằng máy tính.
• Vấn đề: tài sản chỉ còn là con số trên một cuốn sổ duy nhất, nên lo ngại bị hack sửa số, sai sót vận hành, thất thoát.
• Blockchain: cả làng ai cũng giữ một bản sổ. Mỗi giao dịch được báo cho tất cả để cùng ghi. Nếu một người ghi sai (10 đồng thay vì 20), cả làng đối chiếu, 99 bản khớp nhau thì bản sai tự sửa theo. Với quy mô toàn cầu, việc này chỉ khả thi nhờ máy tính mạnh và internet.

Bitcoin chỉ là một ứng dụng của blockchain 14:38

Blockchain là công nghệ lõi, có thể dùng cho nhiều thứ: chứng thực chuyển nhượng nhà đất, đăng ký xe, bầu cử… Bitcoin là một ứng dụng trên đó, với tầm nhìn ban đầu là thay thế tiền: số lượng hữu hạn, có quy tắc chuyển và cơ chế khai thác riêng. Ngoài ra còn Ethereum và vô số altcoin, mỗi loại một mục tiêu và cách vận hành.

Quan điểm của anh Hiếu 16:21

Anh vẫn rất thích công nghệ blockchain và tin nó có tương lai trong nhiều lĩnh vực. Nhưng với các đồng tiền mã hóa thì đã đứng ngoài từ lâu và chưa bao giờ hối tiếc. Anh không muốn người nghe làm theo anh hay theo bất kỳ ai, mà tự trang bị kiến thức, tham khảo thêm nhiều góc nhìn rồi tự quyết định. Hai tập sau sẽ phân tích ưu nhược điểm của Bitcoin.