Tuổi trẻ có nên mua nhà?

"An cư lạc nghiệp" có còn đúng? 0:45

Câu hỏi anh Hiếu nhận được nhiều nhất từ người trẻ: có nên mua nhà sớm, nhất là khi giá nhà đang chững và lãi suất thấp?

Lời dạy "an cư lạc nghiệp" in sâu trong nếp nghĩ, nên nhiều người vừa đủ tiền đặt cọc là vay mua nhà ngay. Nhưng lời dạy đó hình thành khi "an cư" là căn nhà lá trên mảnh vườn cha mẹ để lại — thời đó không có chuyện bỏ 20% vốn, vay ngân hàng 80%. Lời dạy không sai, chỉ là cần hỏi lại xem còn hợp với hoàn cảnh hiện nay không.

Anh từng đi đúng con đường đó: ra trường vài năm, đủ tiền là mua ngay một căn chung cư gần cầu Bình Triệu. Sau đó là chuỗi ngày căng thẳng, lương gần như đổ hết vào trả gốc lãi, không xoay xở được gì, cuối cùng phải bán. Gần 20 năm sau, khi đã có nhiều bất động sản, kết luận của anh là: tuổi trẻ đừng đi vào con đường mua nhà.

Đây không phải chuyện riêng Việt Nam. Ở Úc, Mỹ, người trẻ chỉ cần 5–20% tiền đặt cọc, nghĩa là gánh nợ 80–95% giá nhà trong 20–30 năm. Bắt đầu ở tuổi 25–30 thì phải đến 50–60 tuổi mới trả xong — gần trọn đời trong vòng lặp đi làm, lãnh lương, trả nợ.

Chi phí cơ hội 6:49

Ở tuổi trẻ, nhu cầu gốc chỉ là một chỗ để ở. Nếu làm gần nhà, hãy tranh thủ ở với cha mẹ — xã hội Á Đông cho phép điều đó, khác với phương Tây. Mất chút tự do, nhưng đổi lại gần như loại bỏ khoản chi lớn nhất, và có thêm thời gian bên cha mẹ — điều mà khi mất rồi ta mới thấy quý.

Người vay mua nhà thường tự an ủi "căn nhà chính là khoản tiết kiệm". Nhưng trong thời gian vay, sổ đỏ nằm ở ngân hàng; và nhà không phải lúc nào cũng bán được — khi thị trường đi xuống, rao mấy tháng không ai mua, muốn bán nhanh phải giảm giá. Chính anh, với tư cách nhà đầu tư, đã mua được bất động sản rẻ hơn khá nhiều so với giá người chủ trước mua vài năm trước đó.

Kể cả khi bán được, nhà cũng không thanh khoản như tiền trong ngân hàng. Một cơ hội đầu tư cần quyết trong 1–2 ngày, có thể mang về 500 triệu sau một năm — người có nhà phải bỏ qua. Họ nghĩ mình không mất gì, nhưng thực ra đã mất 500 triệu. Đó là chi phí cơ hội.

Mất cơ hội phát triển bản thân 12:59

Chi phí cơ hội lớn hơn nằm ngoài tiền bạc. Ví dụ có 2 tỷ (khoảng 100.000 USD) và bất ngờ được nhận vào một chương trình cao học ở nước ngoài:

• Người giữ tiền mặt: quyết định đi học rất đơn giản. Hai năm sau có bệ phóng mới cho sự nghiệp, và có thể nhanh chóng tạo ra gấp nhiều lần số tiền đó.
• Người đã mua nhà: bán nhà mất thời gian, có khi bán xong cơ hội đã qua. Hai năm sau, họ chỉ đơn giản đã trả thêm được 2 năm trong món nợ 30 năm.

Khi 60–70% lương dành để trả nợ, muốn đổi việc thì ngại, muốn đầu tư thì sợ, muốn đi học thì khó. Không phát triển được bản thân thì thu nhập cũng giậm chân.

Góc nhìn của anh Hiếu 18:07

Anh không phản đối mua nhà hay đầu tư bất động sản — bản thân anh đang sở hữu khá nhiều. Nhưng đó là khi đã vững tài chính và làm chủ cuộc chơi. Ở tuổi hai mươi, hãy tập trung tích lũy kiến thức, tiền và kinh nghiệm đầu tư. Khi đã có nhiều tiền, muốn mua nhà nào cũng được: trả thẳng 100%, hoặc vay một cách chủ động — tận dụng lãi suất thấp vì có kênh đầu tư hiệu quả hơn, và đủ sức trả dứt điểm bất kỳ lúc nào.