Cuộc sống không mục tiêu
Câu chuyện về một cộng đồng thổ dân Úc được chính phủ trợ cấp gần như toàn bộ nhưng chìm trong chán chường, tệ nạn và bạo lực — và góc nhìn của anh Hiếu rằng chính những mệt mỏi khi đi từ mục tiêu này tới mục tiêu khác mới làm cuộc sống đáng sống.
Xem video gốc trên YouTube ↗ · transcript gốc: mở video → phần mô tả → "Hiện bản chép lời"
Câu chuyện về người thổ dân Úc 0:15
Gần đây anh Hiếu có dịp cùng một đoàn công tác của chính phủ Úc tới thăm một cộng đồng thổ dân Úc (Aboriginal) — những người đã sống trên lục địa Úc từ khoảng 50.000–70.000 năm trước theo một số nghiên cứu. Đồ lưu niệm Úc với hoa văn chấm tròn đỏ, đen chính là hoa văn của họ; nổi tiếng hơn là chiếc boomerang. (Anh từng viết một bài trên blog về lý do người thổ dân tồn tại rất lâu nhưng không phát triển như những nền văn minh khác.)
Trong lịch sử hiện đại, khi người Anh tới khai phá, họ đã làm nhiều điều không hay với người thổ dân — giết chóc, những chính sách tàn tệ; có cả một "thế hệ bị đánh cắp" (Stolen Generations) — trẻ em thổ dân bị buộc rời khỏi gia đình (phim Australia khắc họa rõ chuyện này). Về sau, nước Úc hiện đại và nhân văn hơn bắt đầu có chính sách chuộc lỗi; theo anh, khoảng đầu những năm 2000 chính phủ công khai xin lỗi người thổ dân về những sai lầm trong quá khứ, kèm những chính sách rất ưu đãi — về cơ bản là trợ cấp rất nhiều. Nghe như một kết thúc đẹp.
Nhưng chính các chính sách trợ cấp đó lại dẫn tới vấn đề khiến chính phủ rất đau đầu. Ai cũng từng có lúc mệt mỏi với mưu sinh và ước "phải chi có ai nuôi mình để khỏi đi làm mà vẫn có tiền sống". Tiếng Anh có câu "be careful what you wish for" — cẩn thận với điều bạn mong muốn — rất đúng ở đây: sống ở một đất nước thanh bình, được nuôi gần như hoàn toàn, không lo tiền bạc, y tế — nghe như thiên đường. Vậy mà tới nơi, cảm giác bao trùm khu vực họ sống rất nặng nề, "có thể dùng từ ám"; số liệu cho thấy tỷ lệ phạm tội và bạo hành gia đình ở đó rất cao. Anh được biết nguyên nhân: sinh ra không phải lo nghĩ gì, lớn lên không có nghề nghiệp, mà cũng không cần nghề vì đã có trợ cấp; mỗi sáng thức dậy không biết hôm nay làm gì, ngày nào cũng như ngày nào. Sống như vậy một thời gian ngắn còn hấp dẫn, năm này qua tháng nọ thì cực kỳ khủng khiếp — họ tìm tới chất kích thích và những tệ nạn khác. Dự án anh đang làm cho chính phủ cũng là một phần trong việc tìm giải pháp cho vấn đề này.
Trong cuộc sống hằng ngày, ta đôi khi thấy rất mệt: sinh ra phải cố gắng học hành, đỗ đạt, có nghề, rồi bị cuốn vào vòng quay công việc. Nhưng câu chuyện này cho một góc nhìn khác: chính những mệt mỏi khi đi từ mục tiêu này tới mục tiêu khác lại làm cuộc sống thú vị hơn, đáng sống hơn — điều những người thổ dân kia đang không có. Hy vọng nó cho thêm chút động lực những lúc mỏi mệt.