Kiên trì trong gian nan

Nội dung chính 0:42

Hơn mười năm trước, sau mười mấy năm đi làm, anh Hiếu đã có nền tảng sự nghiệp và cuộc sống trên mức trung bình: nhà, xe, một công ty đang đà phát triển và nhiều tiềm năng. Nhưng anh tự hỏi: cứ đi tiếp như vậy thì bức tranh đẹp nhất là gì? Một công ty thành công, hàng nghìn nhân viên, doanh thu thật nhiều — rồi sao nữa? Không khéo chính nó thành gông khóa chân, phải dành hết thời gian, tâm trí, không theo đuổi được gì khác, trong khi ngoài kia có biết bao việc để làm, bao cuộc sống để trải nghiệm.

Anh đúc kết ra hai bức tranh: (1) ở lại Việt Nam tiếp tục xây công ty, may mắn thì có công ty lớn và thành quả tài chính rất tốt; (2) có thêm một quốc tịch, mở ra chân trời rộng hơn — làm việc, sống và trải nghiệm ở bất kỳ nước nào. Anh chọn bức tranh thứ hai, gác lại những gì xây dựng mười mấy năm để sang Úc gần như làm lại từ đầu. Bạn bè đều bảo anh dại: ở Việt Nam đang sung sướng, có đủ mọi thứ, sao lại đi xa, đem điểm yếu của mình cạnh tranh với điểm mạnh của người khác; sao không xây công ty thật lớn rồi dùng tiền mua thêm một quốc tịch như nhiều người vẫn làm? Nhưng mục tiêu sau cùng của anh không chỉ là tấm hộ chiếu, mà là trải nghiệm và tự do sống, làm việc ở bất kỳ đâu. Một công ty hàng nghìn nhân viên có thể lại khóa chân anh, vì khi đó anh còn phải chịu trách nhiệm cho rất nhiều người.

Đúng như dự đoán, đó là một trong những hành trình dài và gian nan nhất đời anh. Nhiều người nghĩ đi nước ngoài là sướng; thực tế sang một đất nước mới, cuộc sống, môi trường, công việc đều mới, người nhập cư phải cố gấp 2–3 lần mới đi ngang người bản xứ, gấp 5–10 lần mới hơn được họ. Anh chứng kiến nhiều câu chuyện thật: có người ở Việt Nam việc rất tốt, sang tới nơi phải làm đủ nghề, thức khuya dậy sớm; có người từng giữ vị trí rất cao ở công ty lớn, sang tới nơi mãi không tìm được việc như mong muốn nên đành làm nhân viên siêu thị. Anh may được làm đúng chuyên môn trong văn phòng, nhưng cũng phải đi lên dần từ vị trí thấp, trải qua những giai đoạn vướng visa và cắn răng làm cho những quản lý năng lực còn thua cả nhân viên cũ của mình. Đó là những ngày anh gần như không dám đọc báo Việt Nam, vì lại thấy công ty của bạn ký hợp đồng lớn, nhận đầu tư từ một quỹ với định giá hàng chục, hàng trăm triệu đô — trong khi mình mỗi sáng cặm cụi tới công ty làm những việc chỉ bằng một phần mười năng lực.

Anh không nhận mình mạnh mẽ gì. Nhiều lần anh tự hỏi sao phải đày ải bản thân, trong khi chỉ một chuyến bay về Việt Nam là mọi thứ dễ dàng hơn nhiều; nhiều lần anh hoài nghi quyết định của mình. Lúc bình thường ai cũng dễ nói mình mạnh mẽ, nhưng trong khó khăn, hoài nghi luôn xuất hiện — và đó là lúc dễ bỏ cuộc nhất. Cách anh vượt qua:

1. Nhắc lại lý do vì sao mình chọn mục tiêu đó — vì sao phải có bằng được quốc tịch Úc, nó mở ra những chân trời nào. Điều đó đưa anh về suy nghĩ lý trí thay vì chìm trong cảm xúc nhất thời trước khó khăn ngắn hạn.
2. Đã chọn rồi thì đi cho tới cùng. Có thể khi cầm quốc tịch rồi mới thấy bức tranh đó không bằng bức tranh ở lại xây công ty; nhưng kể cả vậy, ít ra vẫn có một bức tranh hoàn chỉnh — còn hơn cứ đi lưng chừng đường này lại nhảy sang đường khác, gặp khó lại bỏ, rốt cuộc cả đời không tới được đích nào. Mỗi khi cơ thể bày ra lý do thuyết phục anh quay về vùng an toàn, anh dùng chính những suy nghĩ này để quyết không bỏ cuộc.

Một câu anh coi như liều thuốc mỗi khi quá mệt mỏi, đại ý: hãy dành vài năm sống theo cách không ai muốn sống, để rồi dành phần đời còn lại sống theo cách không ai có thể sống. Nhìn lại, anh rất biết ơn phiên bản của mình những ngày đó đã không bỏ cuộc. Giờ được hưởng trái ngọt — tự do sống ở bất kỳ đâu, làm bất kỳ việc gì mình yêu thích, toàn quyền quyết định là của mình — anh mới thấy rõ con đường mình chọn là đúng. Không hành trình nào đơn giản; mục tiêu càng lớn, hành trình càng gian nan.