Xây dựng một cuộc sống tự do

Lời giới thiệu 0:41

"Cuộc sống tự do" ở đây là sống ở khắp nơi trên thế giới, mỗi nơi một thời gian — với anh Hiếu là khoảng 3–6 tháng, nơi nào thích thì ở lâu hơn, một hai năm hoặc hơn. Trên cộng đồng của website Hiếu TV có một chủ đề rất hay về kinh nghiệm sống ở nhiều thành phố; anh chia sẻ lại năm vấn đề quan trọng nhất và cách anh xử lý.

Năm yếu tố quan trọng để xây dựng cuộc sống tự do 1:50

1. Thu nhập — quan trọng nhất. Không có thu nhập thì khó đi đâu. Nhiều người có thu nhập bị trói vào một khu vực địa lý — như xe điện không có bình ắc quy, chỉ chạy loanh quanh trong phạm vi dây điện cho phép. Các cách giải quyết:

• Làm và tích lũy ở một nơi — như sạc đầy bình rồi mỗi năm đi vài chuyến, hết tiền lại về "sạc" ở công ty. Nhược điểm: lệ thuộc một công ty, và chuyến đi thường thành du lịch, khó trải nghiệm đủ sâu như sống như người bản địa.
• Trau dồi chuyên môn và ngôn ngữ để làm được ở bất cứ đâu. Ở phương Tây, làm việc theo hợp đồng ngắn hạn (contractor) rất phổ biến: công ty cần người có chuyên môn cho một dự án vài tháng, xong thì chuyển sang công ty hay dự án khác ở nơi khác. Nhưng đòi hỏi kỹ năng cao về chuyên môn, ngôn ngữ và hiểu môi trường làm việc nơi đó.
• Xây nguồn thu nhập từ xa — freelance, bán hàng online hay việc tương tự; có lẽ phổ biến nhất. Thu nhập không còn lệ thuộc vị trí địa lý.
• Tự do tài chính — đẹp nhất: không làm gì thì thu nhập từ tích lũy và đầu tư vẫn đủ trang trải mọi chi phí. Anh chọn con đường này để có tự do ở mức cao nhất; hành trình dài, đòi hỏi kiên trì và kỷ luật, nhưng chính vì khó nên kết quả tốt nhất.

2. Công việc. Giải quyết được thu nhập rồi sao còn phải lo công việc? Vì với anh, công việc là một trong những niềm vui lớn nhất. Hãy tự hỏi: mai trúng số thật nhiều tiền, mình có tiếp tục làm việc đang làm không? Anh may mắn làm việc mình thích nên trả lời là có. Công việc còn giữ đầu óc sắc bén và cho cảm giác mình có ích. Quanh năm suốt tháng chỉ đi đây đi đó mà không làm gì khác thì ngắn hạn có thể vui, lâu dài sẽ có tác động tiêu cực. Nhiều công việc đòi có mặt ở văn phòng, nhưng may là đại dịch khiến nhiều công ty quen làm việc từ xa, nên tương lai sẽ không còn quá lớn. Anh làm cố vấn cho một số công ty và tổ chức, thỏa thuận từ đầu là làm từ xa, và xây quy trình, công cụ, máy móc để ở bất cứ đâu cũng làm được. Bất lợi thường gặp nhất là chênh lệch múi giờ — phải sinh hoạt theo khung giờ hơi bất thường — và có những việc vẫn cần gặp trực tiếp mới ra kết quả; nhưng không phải vấn đề quá lớn.

3. Gia đình, nhất là cha mẹ. Đi xa đồng nghĩa xa gia đình. Cách duy nhất anh thấy là tranh thủ về thăm càng nhiều càng tốt suốt hành trình — không hoàn hảo, nhưng việc gì cũng có đánh đổi; quan trọng là biết mình đổi gì lấy gì: ở đây là đổi không khí gia đình, cảm giác đầm ấm thân thương để lấy tự do và trải nghiệm. Mỗi người có câu trả lời khác nhau tùy suy nghĩ và hoàn cảnh.

4. Tình cảm lứa đôi. Một bạn trên cộng đồng chia sẻ ý anh rất đồng cảm: lang thang một mình ở nơi xa lạ không thấy quá cô độc, nhưng có lúc ngồi một mình hay lái xe qua một vùng thật đẹp, lại ước có ai bên cạnh để chia sẻ, hay chỉ đơn giản cùng "ồ" lên với mình. Yêu thương, chia sẻ và được chia sẻ vô cùng quan trọng với bất kỳ ai. Nhưng liên tục di chuyển thì rất khó xây một mối quan hệ: quan hệ nào cũng cần thời gian tìm hiểu, gắn bó; quan trọng hơn, không phải ai cũng sẵn sàng sống như vậy — đa số, nhất là phụ nữ, thường muốn ổn định, có con, xây gia đình; hiếm ai muốn chỉ hai người đi với nhau không con cái, không gia đình bên cạnh. Có người chọn giải pháp tạm như "friends with benefits", có người chọn độc thân hoàn toàn; cả hai đều không phải điều anh muốn. Lý tưởng là một người đồng hành hợp với mình và cùng phong cách sống — nói dễ, tìm vô cùng khó. Trong năm yếu tố, đây là cái duy nhất không chủ động được, như "trời cho lúc nào thì nhận lúc đó". Giải pháp của anh: tận hưởng những gì đang có, chưa có người đồng hành thì cứ tận hưởng hành trình và vui với nó, kể cả khi chỉ một mình.

5. Thủ tục và giấy tờ. Anh có vài quốc tịch nên sống được ở hầu hết nơi mình muốn. Chỉ có hộ chiếu Việt Nam thì hơi bất tiện, nhưng theo anh không quá lớn: có nơi như Panama cho ở gần 6 tháng, một số đảo quốc vùng Caribe khoảng 3 tháng, Thái Lan, Malaysia khoảng 30 ngày — đó mới chỉ là visa du lịch; còn có thể xin visa dài hạn hơn hoặc visa làm việc, khó hơn chút nhưng không quá khó.

Và không nhất thiết phải ra nước ngoài: ở Việt Nam có rất nhiều nơi để sống trải nghiệm — Hội An 6 tháng, rồi Nha Trang một năm, rồi Đà Lạt một năm nữa. Vui với những gì mình có, đừng tiếc những gì không có. Anh khuyên bắt đầu ở trong nước: vẫn là quê hương, ngôn ngữ, văn hóa của mình dù mỗi miền hơi khác. Cuộc sống này nghe hấp dẫn nhưng không dành cho tất cả; lỡ bắt đầu rồi mới thấy không hợp thì ở trong nước còn dễ quay lại, ở nước ngoài thì khó hơn.

Thế giới quá rộng mà thời gian của ta quá ngắn; bước vào đời như bước vào công viên giải trí, hãy chơi thật nhiều trò, trải nghiệm thật nhiều nơi để dùng trọn tấm vé được trao tặng. Tập phát dịp cuối năm, anh chúc người nghe sức khỏe (quan trọng nhất lúc này), niềm vui, kiên trì cặm cụi trong công việc và thuận lợi trong đầu tư.