Chiến thắng sự trì hoãn

Sự trì hoãn là gì? 0:16

Nhiều người hỏi anh Hiếu cách vượt qua trì hoãn. Ai cũng từng nói "hôm nay không có hứng" — làm bài tập, viết báo cáo — dù biết mình cần làm, nhất là việc khó, phức tạp, chưa nghĩ ra cách giải. Việc càng khó càng ngại nghĩ tới, càng không có hứng bắt đầu. Còn thời gian là còn hẹn: hạn cuối tuần thì đầu tuần hẹn giữa tuần, giữa tuần hẹn thứ Sáu, rồi thứ Bảy; việc cứ treo lơ lửng trên đầu cho tới khi hết đường lùi. Kể cả lúc đã ngồi vào bàn vẫn "mở Facebook xem chút đã", "đọc nốt bài báo này", kèm cảm giác tội lỗi — mà nghĩ tới chuyện bắt tay vào làm thì vẫn chẳng có chút hứng nào.

Ví dụ khác: ai cũng biết giỏi tiếng Anh giúp ích rất nhiều, và cách duy nhất là ngồi xuống luyện tập — biết rất rõ cần làm gì, chỉ không tìm được hứng để bắt đầu. Ngày này qua ngày khác, đôi khi trôi cả đời.

Người thành công khác người không thành công như thế nào? 3:29

Một câu anh không nhớ nguyên văn, đại ý: ai cũng có thể thành công và hầu hết đều biết mình cần làm gì; khác biệt duy nhất là một nhóm ngồi xuống bắt tay vào làm, còn nhóm kia trì hoãn. Liệu người thành công có siêu năng lực, lúc nào cũng tràn cảm hứng? Anh không dám nhận mình thành công đặc biệt, nhưng đã có một số thành quả, và xác nhận mình cũng như mọi người — cũng thích nghỉ ngơi, thư giãn. Vậy sao anh vẫn làm ngày làm đêm được?

Hiểu lầm tai hại 4:41

Mọi thứ xuất phát từ một hiểu lầm căn bản: nghe "không có hứng để làm" nhiều quá, ta mặc định rằng phải có hứng mới làm được. Thật ra hứng thú, động lực chỉ đến sau khi bắt tay vào làm, không đến trước. Anh gọi đó là một sự thật — cơ thể vận hành như vậy, dù ta muốn hay không. Ngồi chờ động lực thì mãi không làm được gì; anh ước có ai nói điều này với anh sớm hơn.

Chờ hứng mới làm sẽ đẩy ta vào vòng lặp tiêu cực: không hứng thì không làm, không làm thì càng không hứng. Ngược lại, nếu ép được mình ngồi xuống dù không hứng, chỉ sau 10–15 phút tập trung ta sẽ bị cuốn vào: vấn đề dần có hướng giải, hoặc dẫn tới giải pháp khác, việc này dắt sang việc kia, càng lúc càng hứng thú, cho tới khi xong hết — vòng lặp tích cực. Đang cuốn vào việc mà ai gọi đi ăn còn thấy khó chịu, chỉ muốn làm cho xong. Cái khó không nằm ở độ khó của công việc, mà ở đoạn bắt đầu: 5–10 phút đầu, khi cơ thể còn ì vì không chút hứng thú.

Làm sao để ép mình bắt đầu 8:49

• Tin rằng chỉ cần qua 5–10 phút (lý tưởng 15 phút đến nửa tiếng) là mọi thứ sẽ thú vị hơn nhiều, và cứ ngồi xuống.
• Tự đánh lừa mình: việc rất phức tạp thì chọn ra vài đầu việc đơn giản nhất, tự nhủ "chỉ làm xong mấy việc nhỏ này, ngồi 5–10 phút rồi nghỉ cũng được". Hầu hết trường hợp, làm được một lúc là bị hút vào vòng lặp tích cực và nó tự kéo ta đi tới khi xong việc.

Dùng mẹo này một thời gian sẽ thành thói quen: không có hứng vẫn ngồi xuống làm được, và làm chút xíu là có hứng.

Chiến thắng sự trì hoãn 10:25

Hồi trẻ, anh từng chật vật rất lâu với trì hoãn, cho tới khi nhận ra hứng thú đến sau khi bắt tay vào việc — chờ hứng mới làm thì hiếm khi nó đến. Dùng các mẹo trên rồi dần không cần nữa: giờ anh biết cứ ngồi xuống là một lúc sau việc sẽ làm mình hứng thú, nên cả ngày đi từ việc này sang việc khác, toàn những việc mang lại hứng thú.

Có bạn hỏi: anh làm việc mình thích nên mới vậy, còn em làm việc không quá thích thì sao? Anh trả lời vẫn hiệu quả: việc gì đã dành thời gian tìm hiểu đủ sâu thì cũng đem lại hứng thú nhất định. Anh cũng có nhiều việc không thích mà vẫn phải làm, và chỉ cần dành cho nó sự tập trung, quan tâm nhất định là đủ tạo hứng thú. Anh nói không quá lời rằng kinh nghiệm đơn giản này là một trong những thành phần quan trọng nhất làm nên thành quả của anh hôm nay.

Cuối tập: thứ Hai tới có bài giảng đầu tiên (buổi "họp lớp") của khóa học đầu tư. Anh lưu ý chỉ làm theo hướng dẫn trên website chính thức — anh không có nhân viên nào tư vấn qua chat hay Zalo; mọi trường hợp như vậy đều là mạo danh để lừa đảo.