Những bước ngoặt cuộc đời

Nội dung chính 0:42

Tập này khác mọi khi: một câu chuyện từ hơn hai mươi năm trước, lúc anh Hiếu mới bước chân ra đời. Không phải để kể khổ hay khoe giỏi, mà để tiếp chút động lực cho các bạn trẻ đang ở giai đoạn gian nan.

Đam mê từ sớm. Anh may mắn tìm ra đam mê máy tính và công nghệ thông tin từ cấp hai: mua linh kiện về tự lắp máy, rồi lắp cho bạn bè. Đến cấp ba, anh gần như là đầu mối lắp máy cho cả trường và hàng xóm. Thời đó ít ai mua máy nguyên chiếc vì rất đắt; anh nghe nhu cầu, dắt người ta đi chọn linh kiện, lắp ráp, cài phần mềm rồi giao máy — đó là cách anh kiếm tiền. Nhà lúc ấy rất khó khăn, nên anh chỉ mong học nhanh cho xong lớp 12 để đi làm, tự lo cho mình và phụ giúp gia đình.

Đi xin việc. Một tuần sau khi học xong cấp ba, anh bắt đầu đi nộp đơn ở các trung tâm giới thiệu việc làm ở Sài Gòn, ghi ba kỹ năng: lập trình, đồ họa, lắp ráp máy tính. Ước mơ là làm lập trình, nhưng chẳng ai nhận một cậu mới xong cấp ba, mặt còn non, không kinh nghiệm. Mấy tuần liền ngày nào anh cũng mua báo Tuổi Trẻ đọc mục tuyển dụng. Cuối cùng một trung tâm giới thiệu việc lắp ráp ở một cửa hàng máy tính trên đường Bùi Thị Xuân; anh chạy tới kịp giờ, được chính ông chủ phỏng vấn và nhận — công việc chính thức đầu tiên.

Vài tháng sau, chủ cửa hàng chuyển sang kinh doanh phòng internet, cho nghỉ gần hết kỹ thuật viên, chỉ giữ hai người trông hai phòng máy; anh trông phòng nhỏ phía đường Lê Thị Riêng. Việc đơn giản là hỗ trợ khách và tính tiền, nhưng nhờ vậy anh được dùng internet "tốc độ cao" thời đó — modem 56k, tải vài megabyte có khi chờ mỏi mắt.

Vị khách đặc biệt. Một hôm có ông khách nước ngoài không vào phòng lớn mà ra phòng nhỏ phía sau, nhờ lắp riêng một máy ở góc kín đáo, mỗi ngày đến dùng vài tiếng, trả tiền cả lúc không dùng để không ai khác dùng. Ông đến đều đặn 2–3 tiếng mỗi buổi sáng. Anh tranh thủ bắt chuyện, chủ yếu để luyện tiếng Anh, và biết ông đang làm một bảng tổng hợp Excel khá phức tạp với nhiều thao tác lặp đi lặp lại. Anh biết vài macro sẽ giúp ích nhiều, nên tối đó ngồi viết tới nửa khuya, sáng hôm sau đề nghị ông dùng thử. Ông bất ngờ, dùng thấy tiện, rồi cởi mở hơn, hỏi sao anh biết lập trình. Anh kể mê lập trình từ cấp hai, xin không được việc lập trình nên mới làm ở đây, nhưng ước một ngày sẽ làm được.

Ngày cuối, ông nói sẽ bay về nước, cảm ơn và đưa anh một địa chỉ: không biết công ty này có tuyển lập trình viên không, cứ thử nộp hồ sơ. Tối đó về nhà nhìn tờ giấy, anh quyết định thử. Sau này anh mới biết công ty chỉ có văn phòng đại diện, đang tuyển nhóm khoảng 5 người sang văn phòng chính ở Singapore vừa làm vừa học, để thành những nhân viên đầu tiên khi mở công ty ở Việt Nam. Anh lần lượt qua các vòng, vào vòng cuối còn khoảng 10 người, do sếp từ nước ngoài bay về phỏng vấn — vòng anh lo nhất vì tiếng Anh còn bập bẹ. Ngày phỏng vấn, anh chờ cả buổi sáng, đói quá phải xin lễ tân ra ăn dĩa cơm, tới xế chiều mới tới lượt. Cửa mở ra, người ngồi giữa phòng chính là ông khách phòng internet. Ông cười, nói đại ý: tôi không can thiệp gì vào suốt quá trình tuyển, nhưng tôi tin rồi cậu sẽ xuất hiện ở cánh cửa này. Hôm đó chẳng có buổi phỏng vấn nào; ông ngồi kể cho anh cuộc sống và công việc bên kia ra sao tới tận chiều tối, rồi dẫn đi ăn tối.

Anh cùng mấy anh em sang Singapore vừa học vừa làm. Sau đó vì lý do khách quan, công ty chuyển hướng đầu tư sang Ấn Độ thay vì Việt Nam; nhóm được chọn theo sang Ấn Độ hoặc về nước mà không phải giữ cam kết hợp đồng, và anh chọn về Việt Nam. Mọi thứ không diễn ra như kế hoạch, nhưng đó là bước ngoặt trong sự nghiệp của anh. Anh luôn xem ông Jerry như người thân, sang Singapore là ghé thăm — cho tới ngày nhận tin ông qua đời. Trên chuyến bay gần 10 tiếng sang Singapore hôm đó, câu chuyện này chiếu chậm trong đầu anh như một bộ phim; anh không nuốt nổi thứ gì, có lúc quên cả uống nước.

Tập phát đúng ngày giỗ ông. Anh không rút ra bài học cụ thể nào, chỉ mong các bạn trẻ biết rằng sẽ còn nhiều khó khăn, nhưng kiên trì và chuẩn bị thì sẽ có lúc gặp người chìa tay ra — và khác biệt giữa nắm được hay không nắm được cơ hội ấy nằm ở việc ta đã chuẩn bị từ trước hay chưa. Hãy giữ sự kiên trì và làm hết mình trong việc đang làm.