Thời gian - Sức khoẻ - Tiền bạc

Những năm làm xưởng gỗ 0:45

Tập này là một buổi "uống trà tâm sự" ngẫu hứng. Hơn mười năm trước, anh Hiếu mở một xưởng gỗ ở Đức Trọng, Lâm Đồng (anh từng kể trong một bài nói TED Talk). Trong tuần đi làm ở Sài Gòn; tối thứ Sáu đón xe đi Đà Lạt, xuống Đức Trọng bắt xe ôm vào xưởng, ngủ lại trên gác xưởng trong mùng, làm đến trưa Chủ nhật rồi bắt xe về kịp sáng thứ Hai. Gần như không có ngày nghỉ. Khi xưởng thành công, anh mua xe tự lái lên, ngủ khách sạn thay vì ngủ xưởng — nhưng lịch làm việc vẫn kín mít, vì tuổi trẻ nhiều hoài bão.

Sức khỏe – Thời gian – Tiền bạc 1:45

Ngủ ở một khách sạn tại Đà Lạt, anh quen người quản lý — từng quản lý cả chuỗi khách sạn lớn, nghỉ hưu về đây cho gần gia đình. Một tối uống trà, chú nói đại ý: đời người có ba thứ — sức khỏe, thời gian, tiền bạc — và đa số lúc nào cũng thiếu một. Chú bỏ lửng, không giải thích. Câu đó theo anh nhiều năm, vì nó đúng một cách phũ phàng:

• Tuổi trẻ: có sức khỏe, có thời gian, thiếu tiền — nên chẳng trải nghiệm được bao nhiêu.
• Trung niên: có tiền, còn sức khỏe, nhưng cắm mặt làm việc — thiếu thời gian.
• Tuổi già: có tiền, có thời gian, sức khỏe yếu — đi đâu cũng chỉ "cưỡi ngựa xem hoa".

Lúc đó anh không tìm ra lối thoát; với người đi lên từ con số không, thoát khỏi quy luật này tưởng như bất khả thi. Anh cứ tiếp tục làm việc, rồi dần phát hiện ra hành trình tự do tài chính, âm thầm kiên trì đi, và chỉ khi đã tới nơi mới đúc kết lại được.

Con đường anh đề xuất 8:50

Con đường phổ biến là YOLO — "sống có một lần", "trẻ không chơi già đổ đốn": dùng sức khỏe và thời gian của tuổi trẻ để chơi. Nhưng chơi khi chưa có nền tảng tài chính, lại vẫn phải đi làm hầu hết thời gian, thì như hái xoài non ăn sớm — có ăn, nhưng không trọn vị như chờ nó chín.

Thay vào đó: khi còn sức khỏe, âm thầm xây kiến thức và nền tảng tài chính, song song giữ gìn sức khỏe — mục tiêu là đạt tự do tài chính khi sức khỏe vẫn còn. Nhờ lãi kép tăng theo gia tốc, bắt đầu càng sớm càng tới đích sớm; theo anh, làm đúng nguyên tắc có thể đạt trong khoảng 10 năm hoặc ít hơn.

Bắt đầu ở tuổi 30 có muộn không? Không — chính anh cũng phải hơn 35 mới đạt. Tự do ở tuổi 40 đã là mơ ước của nhiều người; kể cả bắt đầu ở 40, tới đích ở 50 vẫn còn đủ sức khỏe để trải nghiệm nhiều điều.

Giờ đây anh có thể chọn làm việc mình vui kể cả khi không mang lại nhiều giá trị kinh tế; "lúc nào cũng có việc để bận, nhưng muốn thì lúc nào cũng rảnh"; không còn lỡ dịp quan trọng của người thân; có thể từ chối gặp một nhân vật rất lớn để đi gặp một em sinh viên. Anh từng thấy những người bạn tài sản hàng nghìn tỷ mà ngày giỗ, ngày lễ của gia đình cũng không kịp về. Được đến thế giới này đã là may mắn hiếm có; tiếc lắm nếu chỉ dùng tấm vé đó để lặp lại công thức người khác định sẵn.