In it to win it - Dấn thân để chiến thắng

In it to win it 0:44

Phương châm anh Hiếu áp dụng từ khá lâu, từ câu tiếng Anh in it to win it. Nghĩ mãi không biết dịch sao cho đủ nghĩa, nên thay vì dịch, anh kể vài câu chuyện từ chính hành trình của mình.

Hành trình xây dựng kênh podcast 1:27

Công việc chính của anh xưa nay xoay quanh công nghệ thông tin, sau này là đầu tư, nên gần như không biết gì về làm podcast — quy trình ra sao, cài đặt nền tảng thế nào, thậm chí chọn micro nào. Anh chỉ nghĩ đơn giản: cứ lao vào làm đại, đụng vấn đề gì thì tìm hiểu, xử lý tới đó. Với tâm thế đó anh thu và đăng tập đầu tiên ngày 19/2/2021, bằng micro có sẵn trên chiếc laptop — chất lượng rất kém; nghe lại sẽ thấy khác biệt rất lớn so với bây giờ, từ cấu trúc nội dung, âm thanh tới cách nói chuyện. Nhưng chính hành động "cứ nhắm mắt ngồi xuống làm tập đầu tiên" đã mở ra cả hành trình: từ không biết gì, dần tích lũy kinh nghiệm, chuẩn hóa từng công đoạn, xây quy trình làm việc hiệu quả để mỗi bài nói được chuẩn bị suôn sẻ, chất lượng nhất; giờ còn có quy trình để cộng sự cùng tham gia — ít tốn thời gian của anh hơn mà chất lượng tốt hơn. Kết quả: kênh YouTube hơn 700.000 người đăng ký, trên các nền tảng khác podcast thường nằm trong danh sách đề xuất của Spotify hay Apple Podcasts. Không là gì so với những kênh khác, nhưng so với bước đầu bỡ ngỡ hai năm trước thì cũng là một chiến thắng nhỏ.

Đó là ý nghĩa của câu nói: in it — bước chân vào một lĩnh vực, rồi bước thứ hai, thứ ba, thứ tư... thành cả hành trình; có lúc vấp ngã rồi đứng dậy, mỗi lần học thêm chút kinh nghiệm, tối ưu thêm một công đoạn, như những lớp trầm tích bồi đắp qua thời gian, dần mang lại thành quả — chính là vế sau win it: ngày có được thắng lợi trong lĩnh vực đó. Dấn thân để một ngày chiến thắng. Nếu ngày đó anh cứ chần chừ đứng ngoài với ý nghĩ "một ngày nào đó mình sẽ làm", có lẽ anh mãi đứng ngoài cuộc chơi, nói gì tới thắng. Nhìn lại, nhiều điều quan trọng anh làm được đều gắn với câu này.

Hành trình nhập cư nước Úc 5:51

Trước khi đi Úc, hiểu biết của anh về Úc chỉ từ vài chuyến du lịch ngắn; chưa từng sống ở một nước phương Tây nào (từng sống vài năm ở Singapore nhưng đó không phải phương Tây). Anh chỉ nghĩ: kệ, cứ đi và cố hết sức — cứ in it đã rồi tìm cách win sau. Từ người nhập cư "chân ướt chân ráo" hơn mười mấy năm trước, những ngày đầu còn không biết đi xe buýt thế nào, anh lần mò tìm hiểu rồi thông thạo những việc phức tạp hơn: thuê nhà, rồi mua được nhà, trải qua vô số thủ tục nhập cư phức tạp để thành công dân Úc; giờ gần như thông thạo từng ngóc ngách cuộc sống ở Úc, có khi còn chỉ ngược lại cho bạn bè người Úc. Công việc thì phải gần như làm lại từ đầu, xây lại sự nghiệp từ bậc thang thấp nhất lên quản lý, tới công việc sau cùng trước khi nghỉ hưu là cố vấn cho chính phủ Úc — từ nấc thang thấp nhất tới những nấc có thể tạm gọi là cao trong xã hội Úc. Không nhằm khoe, nhưng tạm gỡ bỏ chút khiêm nhường, anh nghĩ phần nào đã win được hành trình nhập cư — tất cả nhờ quyết định "thôi cứ đi", cứ in it trước, rồi kiên trì cặm cụi mỗi ngày, thắng từng cột mốc nhỏ để tới lúc thắng cả hành trình.

Hành trình đầu tư 8:27

Như nhiều người xuất thân công nghệ thông tin, xuất phát điểm của anh hoàn toàn không biết gì về đầu tư: những năm đầu chỉ loanh quanh lập trình, rồi thiết kế ứng dụng, quản trị dự án, quản trị sản phẩm. Sang Úc, nơi trẻ em được dạy và trang bị kiến thức đầu tư từ rất sớm — tới tuổi đi làm hầu như ai cũng đã có những bước chân đầu tiên — anh ngồi ăn trưa nghe đồng nghiệp nói chuyện đầu tư mà mắc cỡ khi nhận ra kiến thức của mình gần như bằng không, và giật mình hiểu rằng không thể tự chủ tài chính nếu để lỗ hổng đó quá lớn. Lại in it trước: anh ngồi xuống đăng ký tài khoản chứng khoán đầu tiên — thời đó ở Úc còn rất phức tạp, đủ thứ thủ tục, lại chưa có thường trú nhân nói gì quốc tịch nên phải làm thêm cả lô thủ tục — rồi mua những cổ phiếu đầu tiên: của Commonwealth Bank, chính công ty đầu tiên anh làm việc ở Úc. Những bước đầu đó mở ra cả hành trình đầu tư rộng lớn: đọc vô số sách vở tài liệu, học từ bạn bè, đồng nghiệp, và từ chính những lần vấp ngã.

Khác các lĩnh vực khác, trong đầu tư người ta nhìn hành trình của một người qua số chu kỳ tăng giảm kinh tế họ đã trải qua, không phải vài lần thắng ban đầu. Kinh tế dài hạn luôn có chu kỳ lên xuống; lúc đi lên thì hầu như ai cũng thắng, khác biệt chỉ lộ ra khi đi xuống — lần đầu va chạm đa số ai cũng vấp ngã; biết rút kinh nghiệm, xây phương châm đầu tư thì lần sau đứng vững được; tích lũy tiếp qua những chu kỳ sau thì không chỉ đứng vững mà biết chuẩn bị trước để tận dụng tối đa cơ hội mà khủng hoảng mang lại. Hành trình của anh cũng vậy: từ đầu tư ngắn hạn kém hiệu quả, qua những lần vấp ngã, dần đúc kết nguyên tắc dài hạn, vững chắc hơn, rồi xây được công thức đầu tư riêng; trái ngọt bắt đầu xuất hiện, anh mở rộng sang Mỹ và đặc biệt là đầu tư vào công ty tư nhân (private), trong đó có công ty đã mang lại tự do tài chính cho anh (xem tập "triệu đô đầu tiên", 9/2023). Từ ngày đầu lơ ngơ không hiểu đồng nghiệp nói gì tới lúc ngồi chung bàn với những nhà đầu tư thành công nhất ở Úc là cả quá trình dài, mà không có những bước chân đầu tiên kia thì anh chỉ mãi ngồi ngoài nhìn vào.

Bước được bước đầu không có nghĩa là tới đích — ở giữa là vô số nỗ lực, cố gắng, kể cả may mắn. Nhưng chắc chắn một điều: không chịu đi bước đầu tiên thì không bao giờ tới được đâu cả. Có người nghĩ anh làm tập này để thuyết phục tham gia khóa học — không phải; có thể học khóa khác hay tự học. Điều anh muốn gửi gắm là mạnh dạn đẩy mình ra khỏi vùng an toàn, dấn thân vào một lĩnh vực; bước đầu luôn khó nhất nhưng quan trọng nhất, và nó tự mở ra vô số hứng thú, tò mò dẫn mình đi ngày một xa hơn.

Một lời dặn nhỏ mà quan trọng: kiểm soát rủi ro, nhất là ở những bước đầu khi còn chưa vững — đi chậm mà chắc. Trong hành trình nhập cư, anh đi từng bước, làm từ việc thấp nhất để hiểu cách làm việc, văn hóa, con người, luật lệ, rồi dần đi lên. Trong đầu tư cũng vậy: chưa vững thì khoan đầu tư quá lớn, bắt đầu bằng con số nhỏ, chọn chiến lược ít rủi ro, lợi nhuận ít một chút nhưng an toàn; thời gian đầu đừng đặt nặng lợi nhuận mà lấy mục tiêu chính là tích lũy kiến thức và kinh nghiệm từng bước; vững rồi phân bổ sang hoạt động rủi ro hơn cũng không muộn. Biết quản trị rủi ro rồi thì hành trình nào, lĩnh vực nào anh cũng khuyến khích — nhất là người trẻ — mạnh dạn dấn thân. Anh rất cảm ơn phiên bản của mình ngày đó đã chịu bước những bước đầu tiên.