Tâm sự cuối năm và tương lai của Podcast

Lời chúc "nhiều sai lầm" 0:00

Tập đăng đúng đêm giao thừa Tết Tây, ngày cuối của năm 2023, nên chỉ là một buổi "uống trà" tâm sự cuối năm, nghĩ gì nói nấy, không có thông điệp cụ thể. Tròn một năm trước, tập 95 đăng đúng ngày đầu năm 2023 với lời chúc một năm mới thật nhiều sai lầm: đi trên hành trình quen thuộc thì mọi thứ dễ hơn, ít sai hơn — tháng nào cũng đi Đà Lạt thì biết rõ đường đi nước bước, ăn quán nào, ngủ khách sạn nào, chỗ nào đẹp; còn tới một nơi hoàn toàn mới, một đất nước chưa từng đặt chân thì dễ sai hơn — nhưng chính sai lầm là tín hiệu mình đang bước ra khỏi vùng an toàn, trải nghiệm điều mới, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm. Dĩ nhiên mạo hiểm và liều lĩnh khác nhau: bước ra ngoài không có nghĩa đẩy mình vào nguy hiểm — trước mỗi hành trình vẫn chuẩn bị hành trang về an toàn, tài chính và kiến thức.

Câu anh rất tâm đắc: nhiều người sống đi sống lại một năm 75 lần rồi gọi đó là một cuộc đời. Ta tới thế giới không phải để mỗi năm diễn lại một kịch bản rồi đủ 75 lần thì kết thúc; cha mẹ cho ta may mắn có một cuộc đời để nếm trải nhiều mùi vị — ngọt, cay, chua, đắng; có vị không dễ nuốt lúc nếm, nhưng nếu tới lúc nhắm mắt chỉ biết mỗi một vị, dù là vị ngọt, thì đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội trải nghiệm. Năm nay anh chúc lại điều tương tự, nhất là cho người trẻ: mạnh dạn bước trên những con đường mới — có thể buồn, đau, mất tiền, mất thời gian, nhưng chỉ trải nghiệm thật nhiều mới trưởng thành được, và đó là cách tốt nhất để tận hưởng cuộc sống. Anh mời mọi người chia sẻ "sai lầm", trải nghiệm mới của mình trong năm qua (bình luận, hoặc quay video, thu âm rồi đăng lên đâu đó), để có thể tổng hợp thành một tập trong tương lai.

Sai lầm của chính tôi

Khoảng tháng 12 ba năm trước, anh đưa ra quyết định lớn với sự nghiệp và cuộc đời: nghỉ hưu. Nhiều người nghĩ nghỉ hưu là làm ít đi, nghỉ ngơi nhiều hơn; sự thật là anh làm nhiều hơn rất nhiều so với hồi đi làm — vì nghỉ hưu là để tự do làm những việc mình thích, mà càng ngày anh càng ôm thêm việc: đầu tư, cố vấn doanh nghiệp, và podcast — bắt đầu chỉ vài tuần sau khi nghỉ hưu, với lời tự hứa mỗi tuần một tập; gần ba năm nay anh gần như giữ trọn, đều đặn mỗi tối Chủ nhật — ai từng làm podcast, YouTube đều biết giữ nhịp đó không đơn giản. Chuyến đi Tây Tạng giữa năm nay, có ngày lái xe mấy trăm cây số từ sáng tới tối, về chỗ nghỉ anh em trong đoàn mệt rã lăn ra ngủ hết, anh vẫn mở máy tính làm tiếp để kịp đăng đúng giờ. Không phải than vãn — mọi thứ đều do anh chọn, đều là việc anh đam mê, yêu thích.

Nhưng càng ôm nhiều việc, cả ngày anh chỉ chạy theo công việc, và dần nhận ra cuộc sống đang mất đi chất lượng: ôm quá nhiều việc mình thích vô tình tạo quá nhiều áp lực, đánh mất niềm vui trong chính những việc ban đầu rất yêu. Kể cả podcast — lời hứa mỗi tuần một tập thành áp lực, bên cạnh niềm vui là sức ép, và anh cảm nhận mình đang mất dần hứng thú. Công việc cố vấn, đầu tư cũng vậy: có lúc anh làm cho tới sáu công ty, tổ chức cùng lúc; được làm nhiều việc mình thích thì kết quả càng tốt, kết quả tốt lại dẫn tới nhiều cơ hội hơn, mọi thứ cuốn anh đi — cho tới lúc anh chợt nhận ra: tiền bạc không còn là vấn đề, không còn phải chạy theo tiền, nhưng có vẻ anh chỉ đổi từ chạy theo tiền sang chạy theo những thứ khác, rồi áp lực lại lấy mất đam mê và niềm vui.

Mười mấy năm trước, khi còn ở Việt Nam, anh đam mê nhiếp ảnh, được nhiều người đánh giá chụp khá tốt, từng đi sáng tác cùng vài anh trong Hội Nhiếp ảnh. Anh hỏi một người anh có vị trí cao trong hội, rất quý anh, rằng có nên vào hội không. Người ấy bảo không nên: Hiếu có con mắt tốt, có sáng tạo riêng, là vì không bị áp lực sáng tác để giành giải hay chụp vì tiền — cứ giữ như vậy, để đam mê thuần là niềm vui, là cuộc chơi. Anh nghe lời, và tới nay vẫn giữ được niềm vui nhiếp ảnh của riêng mình. Chuyện hiện tại gần giống, chỉ khác lần này anh làm sai: để áp lực chi phối những việc mình yêu, ép mình bận rộn quá mức cần thiết, trong khi với sự tự do đang có, anh hoàn toàn có thể làm ít lại, chậm lại, tận hưởng và nuôi dưỡng đam mê. Mãi gần đây anh mới nhận ra. Nhưng không sao — sai tới đâu sửa tới đó; và may là chính sự tự do cho anh quyền sửa chữa, thay đổi khi thấy điều gì không còn phù hợp — lý do suốt gần 150 tập anh luôn kêu gọi xây dựng độc lập để có tự do, và tự do cho ta sự chủ động để có hạnh phúc.

Tương lai của podcast

Thời gian tới anh sẽ cân nhắc thay đổi một số khía cạnh trong cuộc sống, có thể dừng bớt một số hoạt động hay rẽ sang những con đường mới, để trải nghiệm được nhiều hơn quãng đời may mắn có được; cụ thể thế nào anh xin giữ riêng, cái gì chia sẻ được và có ích thì sẽ chia sẻ. Về podcast, anh vẫn luôn nói tới một lúc sẽ dừng, vì mọi hành trình đều có điểm dừng: đi cùng nhau ba năm, tạo cho nhau ít nhiều giá trị, nhưng hội ngộ nào cũng tới lúc chia tay — chắc chắn sẽ có một tập để chia tay nhau. Nên khi còn đi cùng, hãy trân trọng từng phút giây, tạo cho nhau thật nhiều niềm vui, giá trị, để khi kết thúc nhìn lại vẫn mỉm cười. Cuối đời tổng hợp lại có thật nhiều chặng hành trình đáng sống như vậy thì đã có một cuộc đời đáng sống. Cuộc gặp gỡ nào cũng kết thúc, có thể vài tuần hay vài chục năm; khi còn bên nhau thì trân trọng và sống hết mình, để khi nhớ lại vẫn mỉm cười. Chúc mọi người một năm mới nhiều sức khỏe, bình an, thuận lợi trên mọi hành trình đã chọn.