10 nguồn thu nhập thụ động phổ biến

Vài lưu ý từ tập 57 0:42

Tập trước nói gốc rễ của thu nhập là trao đổi giá trị: trao đi một giá trị, nhận lại thù lao tương ứng. Hiểu vậy thì chủ động tăng thu nhập được, thay vì đi làm theo quán tính "làm lâu thì lên chức, lên chức thì lên lương" và lệ thuộc vào sự ban phát của người khác. Nên xem tập 57 trước.

Thu nhập thụ động 2:12

Giá trị tạo ra không nhất thiết tỷ lệ thuận với công sức và thời gian bỏ ra — điều này dẫn tới khái niệm anh Hiếu cho là quan trọng nhất trong tài chính cá nhân: thu nhập thụ động — nguồn thu không lệ thuộc vào những tài nguyên có hạn như sức khỏe, năng lượng, thời gian; nói bình dân là không làm gì mà vẫn đều đặn mang tiền về. Nó giải phóng ta khỏi áp lực lao động và thời gian, rồi ta lại dùng thời gian đó xây thêm nguồn mới — nên tổng thu nhập thụ động có thể là vô hạn, khác với thu nhập chủ động cao mấy cũng có ngưỡng. Các ví dụ sau phổ biến nhưng không phải duy nhất; hãy dùng chúng để hiểu bản chất rồi tự sáng tạo nguồn của mình.

Nhóm cần vốn:

1. Nhà cho thuê (và tương tự là xe cho thuê) — có lẽ khó nhất vì cần một khoản tiền đủ lớn. Có rồi thì nó cứ âm thầm tạo thu nhập kể cả lúc ta ngủ. Không hẳn là không làm gì — vẫn phải bảo trì, thu tiền — nhưng công sức rất ít, lại có thể giao cho công ty dịch vụ. Có thể vay ngân hàng và để tiền thuê tự trả nợ, nhưng như vậy nghiêng về đầu tư (chủ đề khác). Vì cần vốn lớn nên phải làm việc rất nhiều để tích lũy — cũng là tính chất chung của hầu hết thu nhập thụ động: làm thật nhiều lúc đầu, xong rồi thì gần như không phải làm thêm.
2. Lãi tiết kiệm — gửi ngân hàng về bản chất là nhờ ngân hàng kinh doanh giùm (cho người khác vay) rồi chia lợi nhuận qua lãi suất. Rất an toàn như bất động sản, và vốn lớn hay nhỏ đều bắt đầu được. Nhưng phải tính tới lạm phát (trượt giá): tô phở 50 nghìn năm nay, sang năm 55 nghìn. Trượt giá là bình thường ở mọi nền kinh tế, chỉ bất thường khi quá cao; nhiệm vụ của ta là xem lãi suất có thắng được lạm phát không — không thì tiền đang đi lùi dù vẫn nhận lãi. Thêm khuyết điểm: khác với nhà còn tăng giá dài hạn, tiền gốc ở đây không tăng, thậm chí giảm sức mua nếu lãi thấp hơn lạm phát.
3. Cổ tức (dividend) — sở hữu cổ phiếu là đồng sở hữu một phần công ty; công ty có lãi sau khi trừ chi phí thì chia lợi nhuận cho các đồng sở hữu (ví dụ 10 cổ đông, lãi 10 triệu/tháng thì mỗi người 1 triệu; thực tế phức tạp hơn, và không phải công ty nào cũng trả cổ tức). Ưu điểm: chỉ cần vài ba triệu là bắt đầu được; chọn đúng công ty thì ngoài cổ tức còn có giá cổ phiếu tăng — giống nhà cho thuê vừa có tiền thuê vừa tăng giá. Tức là giải quyết được cả khuyết điểm của hai nguồn trên — không cần vốn lớn, vốn gốc vẫn tăng theo thời gian — với điều kiện có đủ kiến thức chọn công ty phù hợp.

Nhóm không cần vốn (vẫn theo bản chất: dồn nhiều công sức giai đoạn đầu để nó "cất cánh"):

1. Viết sách — đầu tư một khoảng thời gian; sách chất lượng thì cứ đều đặn có người mua. Nhưng không phải ai cũng viết được, không phải chủ đề nào cũng xuất bản được.
2. YouTube — hầu như ai cũng làm được, cũng xuất phát từ việc tạo giá trị: mỗi video phải mang lại giải trí, thông tin hay kiến thức cho người xem; có người xem thì YouTube đặt quảng cáo và chia tiền. Mỗi video tốn nhiều công, xong rồi thì cứ nằm đó kiếm tiền. Nói dễ hơn làm — đòi hỏi rất nhiều thời gian, công sức, nhất là giai đoạn đầu, giống hiệu ứng cộng dồn.
3. Dạy học về một chủ đề — khó hơn vì ngoài kiến thức chuyên sâu còn cần kỹ năng giảng dạy, truyền đạt.
4. Theo chuyên môn của mình: lập trình viên viết ứng dụng giải quyết một vấn đề đơn giản, bán 1–2 USD, bán cho cả thế giới thì góp gió thành bão, có khi rất bất ngờ; nhà thiết kế bán mẫu thiết kế, bộ icon; nhiếp ảnh gia bán ảnh. Nhiều người đã làm và thành nguồn thu nhập thụ động rất tốt.

Tổng hợp ý chính 14:56

• Thu nhập thụ động không còn gắn với tài nguyên có hạn của ta.
• Hầu hết đòi hỏi đầu tư rất nhiều công sức lúc đầu; đủ kiên trì và đầu tư đúng chỗ thì sau đó ngày qua ngày nó kiếm tiền mà gần như không phải làm gì thêm.
• Mỗi người nên có một danh mục (portfolio) các nguồn thu nhập thụ động. Đáng tiếc nhiều người chỉ có thu nhập chủ động, thậm chí chỉ một nguồn. Lúc đầu dùng thu nhập chủ động để sống, nhưng luôn hướng tới thu nhập thụ động: có thu nhập chủ động là dành một phần gieo trồng cho nguồn thụ động.

Góp gió thành bão: 10 nguồn, mỗi nguồn chỉ 50 nghìn/ngày là 500 nghìn/ngày, khoảng 15 triệu/tháng — anh tin đủ trang trải mức chi tiêu tối thiểu của đa số người. Tạo một nguồn 50 nghìn/ngày không quá khó, nhất là thời internet, làm ra gì cũng bán được cho cả thế giới. Thứ duy nhất cần là kiên trì và chịu khó trong một khoảng thời gian đủ dài.