Mọi việc xảy ra đều có lý do của nó

Mọi việc xảy ra đều có lý do của nó 0:38

Có những câu nói nghe nhiều lần nhưng phải trải qua đủ thăng trầm mới "ngộ" ra. Với anh Hiếu, một câu như thế là mọi việc xảy ra đều có lý do (tiếng Anh: everything happens for a reason). Anh là người logic, không tin tâm linh, bói toán. Hồi trẻ anh còn phản bác câu này, cho rằng nó là cái cớ cho lối sống an phận: cứ ngồi chờ rồi tặc lưỡi "cái gì xảy ra cũng có lý do". Bây giờ anh vẫn logic như cũ, nhưng nhìn câu này theo cách khác và dùng nó để sống tốt hơn.

Ví dụ từ đại dịch. Trước dịch, anh cộng tác với một doanh nghiệp khá lớn ở Việt Nam, mỗi tháng hai tuần ở Úc, hai tuần ở Việt Nam. Đúng lúc mọi việc vừa ổn định và có hướng phát triển — cả đội còn định sang Trung Quốc thăm dò thị trường — thì dịch bùng phát. Lần bay về Úc hẹn hai tuần sau quay lại hóa ra là lần cuối trong hai năm. Chuyến bay thương mại bị hủy hết. Chuyến bay giải cứu ưu tiên du khách và du học sinh; anh là công dân Úc, có nhà cửa ổn định nên gần như không thể đăng ký. Chính phủ Úc khi đó cũng hạn chế công dân xuất cảnh, thậm chí đi lại giữa các bang cũng bị giới hạn.

Phải điều hành từ xa, anh thấy rất khó chịu, nghĩ "sao xui vậy". Cuối cùng anh kết luận không thể điều hành một đội mới bằng cách làm từ xa, hoàn tất các dự án dang dở rồi chia tay công ty. Nhìn lại, chính đại dịch đã đẩy anh tới quyết định "nghỉ hưu" để làm những dự định ấp ủ lâu nay, trong đó có podcast này. Giờ anh sống đúng như mong muốn: tự do làm việc mình thích, ở bất cứ đâu, mỗi tuần trò chuyện với người nghe. Không có dịch, có lẽ anh vẫn bị công việc cũ cuốn đi.

Anh dẫn bài phát biểu của Steve Jobs tại Stanford năm 2005: ta không thể nối các dấu chấm khi nhìn về phía trước, chỉ nối được khi nhìn lại — nên phải tin rằng chúng rồi sẽ nối với nhau. Trong công việc, gia đình, tình cảm, anh từng nhiều lần đau buồn vì một sự kiện xấu mà sau này hóa ra là mắt xích quan trọng.

Chế ngự sự thất vọng 9:42

Gốc rễ của thất vọng là kết quả thực tế thấp hơn kỳ vọng trong đầu. Anh dùng ba lớp:

1. Chế ngự kỳ vọng vô lý. Kỳ vọng 1 mà được 2–3 là vui; kỳ vọng 10 thì được 8–9 vẫn thất vọng. Anh luôn chuẩn bị tinh thần cho điều xấu nhất, đặc biệt với những thứ ngoài tầm kiểm soát. Điều này khác với an phận, thiếu ý chí — xem lại loạt bài về kỳ vọng (tập 20–21).
2. Làm hết những gì kiểm soát được. Hạ kỳ vọng đến mấy thì trong đầu vẫn le lói mong kết quả tốt — như tỏ tình dù đã chuẩn bị bị từ chối, bị từ chối vẫn buồn. Vì vậy với việc quan trọng, anh vạch mọi kịch bản và luôn hỏi "còn gì có thể cố mà mình chưa làm không". Ví dụ muốn vào một vị trí ở công ty mơ ước: chuẩn bị hồ sơ thật kỹ, làm thêm nghiên cứu riêng, thậm chí tìm cách tiếp cận giám đốc. Nếu kết quả vẫn xấu, ít ra có thể nói "mình đã cố hết" — suy nghĩ này triệt tiêu phần lớn thất vọng.
3. Tin rằng mọi việc đều có lý do. Khi đã làm cả hai điều trên mà vẫn còn đau, anh tự nhủ có thể giờ mình chưa hiểu, nhưng sau này nhìn lại biết đâu đó là điều tốt.

Ba cách kết hợp giúp anh gần như không còn thất vọng vì một kết quả nào, góp phần lớn vào sự bình yên. Anh không dám chắc là hoàn hảo, nhưng đã giúp anh rất nhiều.