Tìm hiểu & Áp dụng "High Risk - High Return"

Biểu đồ rủi ro – lợi nhuận 0:39

"High risk – high return": lợi nhuận càng cao thì rủi ro càng lớn, và ngược lại. Nghe đơn giản nhưng rất nhiều người quên, khiến khoản đầu tư kém hiệu quả hoặc sập bẫy lừa đảo núp bóng đầu tư. Tập này có biểu đồ, nên xem bản YouTube sẽ dễ hình dung. Thứ tự các kênh là góc nhìn cá nhân của anh Hiếu; điều quan trọng là hiểu gốc rễ để tự xếp hạng cho mình.

Từ thấp lên cao:

• Vàng — cách ông bà cha mẹ hay làm; an toàn nhất, lợi suất thuộc hàng thấp nhất.
• Gửi tiết kiệm — lúc lãi suất đang cao, khéo chọn có thể được khoảng 9–10%/năm; rủi ro nhỉnh hơn vàng một chút nhưng không đáng kể.
• Quỹ trên thị trường chứng khoán — quỹ ETF rủi ro thấp nhất, rồi đến quỹ chủ động, cuối cùng là tự chọn từng mã cổ phiếu.
• Bất động sản — nếu "ăn chắc mặc bền", pháp lý rõ ràng thì khá an toàn. Ở đây anh nói tới kiểu mua đất nông nghiệp đón đầu quy hoạch hay đất phân lô tách thửa chưa rõ pháp lý: lời thì lời rất nhiều, nhưng rủi ro mất trắng cũng rất cao.
• Đầu tư kinh doanh — kênh anh yêu thích nhất và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục của anh, nhưng tỷ lệ thất bại rất cao. Thành công thì là cỗ máy in tiền: những người sáng lập Thế Giới Di Động có khi đã sinh lời hàng nghìn, hàng chục nghìn lần vốn bỏ ra.
• Vùng "siêu rủi ro – siêu lợi nhuận": phái sinh và đòn bẩy (lời theo hệ số nhân, lỗ cũng theo hệ số nhân, nhiều người tán gia bại sản); tiền mã hóa — theo anh chỉ khoảng 0,01% người chơi thật sự hiểu mình làm gì, còn lại là chạy theo FOMO; cờ bạc; và ví dụ vui là cướp ngân hàng: vốn gần bằng 0, lợi suất khổng lồ, tỷ lệ thành công cũng gần bằng 0.

Làm gì, đầu tư vào đâu cũng khó thoát quy luật này.

Rút ra từ biểu đồ

Nền móng ở vùng an toàn. Nên giữ một tỷ lệ nhất định tài sản ở vùng xanh — lợi nhuận thấp nhưng rủi ro thấp — để tạo nền tài chính an toàn trước khi nghĩ tới vùng rủi ro hơn. Vùng cam (rủi ro cao) nên tránh; nếu có thì chỉ một tỷ lệ rất nhỏ, coi như chi phí cơ hội, với tâm thế mất hết cũng không sao. Càng lên cao càng nên tránh xa, vì phần lớn chỉ là lừa đảo đánh vào lòng tham.

Lời mời lệch khỏi quy luật thì kiểm tra ngay. Những cuộc gọi mời đầu tư chứng khoán hay forex với lợi nhuận rất cao lại "cam kết không rủi ro" là đang chào một ô ở góc trên bên trái biểu đồ (lời cao, rủi ro thấp) — gần như không tồn tại. Lý do đơn giản: nếu tốt như vậy, người ta đã để bạn bè, người thân đầu tư chứ không đi mời người lạ. Đây là ý quan trọng nhất của tập.

Thứ tự thay đổi theo hoàn cảnh. Ở nước đang hòa bình, phát triển ổn định, bất động sản ít rủi ro; nhưng mang tiền sang Ukraine mua nhà đón đầu hậu chiến thì anh xếp ngang cờ bạc — cho tới khi hòa bình lặp lại và kinh tế ổn định. Mỗi người cần liên tục cập nhật bảng xếp hạng riêng theo kiến thức và kinh nghiệm của mình.

Dùng kiến thức để "làm lệch" biểu đồ

Bản đồ đầy đủ có năm vùng: đỏ (lời cao, "không rủi ro" — vùng lừa đảo, đừng đụng), xám (rủi ro cao mà lời ít — không ai dại đầu tư), cam (càng lên càng giống cờ bạc), xanh (ưu tiên), và lý tưởng nhất là vàng: lợi suất trung bình tới cao nhưng rủi ro được kéo xuống. Cách chính đáng duy nhất để vào vùng vàng là kiến thức và kinh nghiệm của chính mình — chủ động hiểu rõ mình đang làm gì, không phải nghe lời chào mời.

• Kinh doanh: anh chỉ đầu tư vào sản phẩm công nghệ — lĩnh vực anh làm hơn 20 năm, nhiều hiểu biết, quan hệ và nguồn lực nhất. Nhờ vậy dễ nhận ra sản phẩm có tiềm năng, dễ tìm nhân sự và vốn, gặp vấn đề biết gõ cửa ai — tỷ lệ thất bại giảm mạnh, mà thành công thì vẫn lời lớn.
• Bất động sản: biết cách định giá thực, tra cứu quy hoạch, phân tích vĩ mô để dự đoán chiến lược phát triển của tỉnh thành mình đầu tư.
• Chứng khoán: biết phân tích công ty có tiềm năng hay không, giá đang mua cao hay thấp hơn giá trị thực.

Chưa có kiến thức thì cứ bám vùng xanh, "ăn chắc mặc bền", bảo toàn vốn trước — nguyên tắc số một là không được mất tiền. Khi đã có nền tảng vững mới cho phép mình mạo hiểm, và phải biết phân bổ: mạo hiểm một phần cũng được, miễn biết mình đang làm gì và chấp nhận rủi ro tới đâu.

Vài lời nhắn nhủ 18:00

Nguyên tắc đơn giản này vừa giúp phân bổ danh mục hợp lý, vừa là công cụ hiệu quả để tránh các trò lừa đảo núp bóng đầu tư đang phổ biến — từ chứng khoán, forex đến bất động sản.