2 loại tài sản nên tích luỹ trong năm 2023

Bức tranh tổng quát 0:43

Tập tiếp theo của loạt bài tự do tài chính cho người làm công. Đích đến là tự do tài chính; cột mốc trung gian anh Hiếu đặt là tự chủ tài chính — khi các nguồn thu nhập thụ động đã đủ trang trải cuộc sống hằng ngày.

Con đường quen thuộc: học phổ thông → vào đại học → có nghề → đi làm lãnh lương → dùng lương sống. Dừng ở đây thì dễ rơi vào vòng lặp mức 1: lương bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, nâng mức sống theo lương, không dư đồng nào, nên không dám đổi việc, cả đời cứ lặp lại. Mức 2: lương tăng, dư chút đỉnh để gửi tiết kiệm — nhưng như phần đầu loạt bài đã tính, chỉ dựa vào đó thì có khi không sống đủ lâu để tới tự do tài chính. Phần lớn mọi người dừng ở mức 1 hoặc 2. Anh ví như một con sông: ta ở bờ này, mục tiêu ở bờ kia; ngoài nỗ lực cần con đường an toàn và nền tảng tư duy vững.

Bản chất của tiền 5:01

Định nghĩa anh thấy hữu ích nhất: tiền là công cụ trung gian để trao đổi giá trị. Sau mỗi khoản tiền nhận được là một giá trị đã trao đi. Muốn nhiều tiền thì tạo nhiều giá trị: giá trị rất lớn cho một người (bác sĩ cứu mạng người nguy kịch), hoặc giá trị nhỏ cho rất nhiều người (một bộ phim, mỗi vé vài chục nghìn). Marketing hay định giá chỉ là yếu tố phụ.

Hiểu điều này sẽ thấy vì sao xã hội hướng ta đi học — kiến thức chuyên môn tạo ra giá trị cho một lĩnh vực, còn được cần thì còn kiếm được tiền. Và thay vì hỏi "việc gì ra tiền", hãy hỏi "mình sẽ tạo giá trị gì cho xung quanh" — nghe có vẻ triết lý, nhưng đó là gốc của mọi mô hình kinh doanh.

Kiến thức và vốn 8:23

Để tạo giá trị cần hai thứ:

• Kiến thức — hiểu rộng: không chỉ chuyên môn mà cả thông tin, dữ liệu, thậm chí các mối quan hệ. Càng am hiểu một lĩnh vực càng thấy vấn đề nào chưa được giải quyết, ai cần và bao nhiêu người cần (nhìn ra cơ hội), rồi thấy giải pháp. Đưa giải pháp cho vấn đề người khác đang gặp là tạo giá trị — cách kiếm tiền lương thiện và bền vững nhất.
• Vốn — để hiện thực hóa ý tưởng. Như lái một con tàu: kiến thức là biết lái, biết định hướng, biết luồng lạch; vốn là xăng. Càng nhiều xăng hành trình càng an toàn.

Tích lũy vốn = tăng thu, giảm chi. Khi chưa có thu nhập thụ động thì dựa vào lương — mà lương cũng theo quy luật trao đổi giá trị: tạo nhiều giá trị hơn cho công ty thì công ty lành mạnh sẽ trả tương xứng; công ty cố tình lợi dụng thì chuyển sang chỗ khác. Còn thời gian thì làm thêm.

Lấy đâu ra thời gian học? Một ngày 24 tiếng: ngủ khoảng 8, làm việc khoảng 8, đi lại và chuẩn bị đẩy lên khoảng 10; trừ ăn uống, vệ sinh, chỉ còn khoảng 4–5 tiếng. Không bỏ được ăn, ngủ, việc chính — nguồn duy nhất là cắt bớt vui chơi giải trí. Không thể vừa muốn thoải mái vừa muốn tự do tài chính. Cắt giải trí vừa tiết kiệm tiền, vừa có thêm thời gian để tích lũy tài sản thứ hai là kiến thức — hai mảnh ghép khớp nhau.

Những lưu ý chính 16:07

Đừng vội nhảy vào đầu tư khi chưa biết đầu tư vào đâu; cứ âm thầm tích lũy hai tài sản. Khi đủ kiến thức sẽ tự thấy cơ hội an toàn; khi vốn đủ lớn, không cần lợi suất cao rủi ro mà chỉ cần lợi suất vừa phải nhưng an toàn. Thiếu vốn dễ bị đẩy vào đầu tư rủi ro; thiếu kiến thức mà đầu tư còn nguy hiểm hơn. Có vốn chỉ có cách tích lũy, có kiến thức chỉ có cách học.

Với câu hỏi "năm 2023 khó khăn nên đầu tư vào đâu", anh trả lời: thị trường đang đi xuống, người nhiều kinh nghiệm còn thua lên thua xuống; trừ khi thấy rất rõ xác suất thắng, nên án binh bất động để bảo toàn vốn — ngoài trời đang bão thì ở trong nhà, dùng năm nay để tích lũy vốn và kiến thức, hết bão rồi đầu tư cũng chưa muộn.