4 cách đầu tư để xây dựng tự do tài chính

Tổng quan 0:41

Phần trước đã nói hai thứ cần tích lũy trước khi đầu tư: vốn và kiến thức. Có kiến thức thì nhìn ra cơ hội; kết hợp với vốn là bước vào giai đoạn tăng tốc — đầu tư. Nhưng chọn lĩnh vực nào? Ngoài sở thích và năng lực, về góc độ tài chính anh Hiếu chia làm hai nhóm: tạo thu nhập chủ động và tạo thu nhập thụ động.

Hiểu lại hai loại thu nhập 2:41

Hiểu lầm phổ biến: thu nhập thụ động là ngồi không mà vẫn có tiền. Không có loại thu nhập nào như vậy — cả hai đều đòi hỏi làm việc, thậm chí thụ động còn đòi làm nhiều hơn. Khác biệt nằm ở thời điểm lao động và thời điểm nhận tiền. Anh dùng biểu đồ: trục ngang là thời gian, công sức bỏ ra; trục dọc là tiền nhận được.

• Thu nhập chủ động đi từ góc "làm ít, nhận ít" (công việc đầu tiên, chưa tạo được nhiều giá trị) lên dần "làm nhiều, nhận nhiều" — con đường làm công tăng lương, lên quản lý, điều hành. Vấn đề: thu nhập luôn song hành với công sức, nên ngừng làm là thu nhập về không — kể cả ở vị trí giám đốc.
• Thu nhập thụ động 6:21 đi ngược lại: thời gian đầu làm rất nhiều mà nhận rất ít hoặc không gì; khi mọi thứ phát triển và bộ máy được kiện toàn, công sức giảm dần mà tiền vẫn đều đặn, thậm chí tăng. Ví dụ: đi làm 8 tiếng/ngày nhận 30 triệu/tháng; tự xây doanh nghiệp thì có thể 16–18 tiếng/ngày suốt vài năm mà lương rất thấp vì lợi nhuận đều đắp lại cho công ty — nhưng khi công ty cất cánh và chạy được mà không cần mình, đó là một "cỗ máy in tiền". (Anh nói rõ không khuyến khích ai cũng bỏ việc đi kinh doanh, vì không phải ai cũng hợp.)

Sở hữu đủ nhiều cỗ máy như vậy để nuôi sống mình là đạt tự chủ tài chính; và vì ai cũng muốn có cỗ máy in tiền, khi muốn rút lui (exit) ta có thể bán chúng với giá rất lớn — với anh, đây gần như là con đường duy nhất để tới tự do tài chính.

Bốn ví dụ 10:38

Đây là các ví dụ từ chính những việc anh làm, chỉ để minh họa, không nên làm theo y hệt.

1. Gửi tiết kiệm — tưởng đơn giản nhưng vẫn cần kiến thức: chọn ngân hàng cân bằng giữa an toàn và lãi suất, chọn sản phẩm, kỳ hạn tối ưu, thậm chí thương lượng lãi suất.
2. Bất động sản — đừng dựa vào "tin hành lang" và may rủi. Tìm hiểu khu vực, khách thuê mục tiêu: công nhân thì gần khu công nghiệp nào, trả được bao nhiêu, có nhà trẻ, siêu thị không; nhân viên văn phòng thì có tiện ích giải trí, gần trạm xe buýt hay ga tàu không; nắm mặt bằng giá giao dịch để nhận ra món hời. Từ đó dựng một mô hình cho thuê thành cỗ máy in tiền, và có thể bán lại khi muốn dừng.
3. Chứng khoán — đừng chạy theo số đông; sau mỗi mã là một doanh nghiệp, và doanh nghiệp tăng trưởng tính bằng năm chứ không bằng ngày. Cần kiến thức để đánh giá mô hình kinh doanh, sản phẩm, lợi thế cạnh tranh, thị phần và dư địa, nợ và khả năng trả nợ, ban lãnh đạo. Trong lúc nắm giữ có cổ tức (thu nhập thụ động); sau 5–10 năm có thể bán khi công ty đã lớn.
4. Kinh doanh — khó nhất nhưng lợi suất cao nhất nếu thành công; kiến thức giúp giảm độ khó và rủi ro. Ý tưởng không cần cao siêu: một cô em kinh doanh thú cưng nhận ra chủ nuôi rất cần chỗ gửi chó mèo khi đi du lịch, nên mở thêm dịch vụ trông giữ — tạo giá trị thì khách sẵn sàng trả tiền. Vận hành thì cần thêm quản lý nhân sự, kế toán, quảng bá, bán hàng, nhất là giai đoạn đầu phải tự làm nhiều.

Vài lời tâm sự 18:09

Có ý kiến cho rằng "muốn giàu phải đầu tư, ai mà chẳng biết". Đúng — hiển nhiên như muốn lớn thì phải ăn. Nhưng chính vì hiển nhiên nên ta không có lựa chọn: muốn tiền sinh sôi thì phải đầu tư; muốn có vốn thì phải tích lũy; muốn đầu tư an toàn thì phải có cả vốn lẫn kiến thức. Loạt bài này chỉ hệ thống lại những sự thật hiển nhiên như một "cuộc gọi đánh thức", để nhận ra mình không có lựa chọn và lấy đó làm động lực bắt đầu.