Có ít hơn - Để được nhiều hơn

Câu hỏi của vị thiền sư 0:39

Có lần anh Hiếu đến thăm một vị thiền sư trong một khu rừng ở Thái Lan. Anh không theo tôn giáo nào, nhưng luôn lắng nghe triết lý của những người uyên bác, và thấy Phật giáo có nhiều điểm chung với lối sống của mình. Trong bữa cơm, vị sư hỏi: có biết vì sao người tu cạo đầu không? Anh đáp theo điều từng đọc: tóc tượng trưng cho phiền não, cạo đi là rũ bỏ phiền não. Vị sư nói không sai, nhưng gốc rễ gần gũi đời thường hơn nhiều — và rất gần với lối sống tối giản anh vừa kể.

Cắt một gốc, mất cả tán cây

Để tóc thì phải lo kiểu tóc, màu tóc, chọn tiệm cắt, chọn thợ quen, rồi dầu gội, dầu xả… Cạo đầu không chỉ bỏ được tóc mà bỏ luôn hàng chục thứ đi kèm — vị sư thậm chí không cần một cái lược. Như một gốc cây mọc ra vô số cành lá, mỗi cành là một việc phải quan tâm; cắt gốc thì cành lá biến mất theo.

Đời thường đầy những "gốc cây" như vậy:

• Chiếc xe: chọn hãng và gói bảo hiểm; chỗ đậu (không có thì sửa nhà, tìm thợ, hoặc thuê chỗ — có mái che không, có an ninh không); bảo trì, bảo dưỡng…
• Ngôi nhà: còn kéo theo nhiều thứ hơn nữa (anh nói rõ không phải bảo ai cũng ra đường ở).
• Trách nhiệm từ nhỏ như thay pin đồng hồ báo thức, đến lớn như lập công ty (trách nhiệm với cộng sự, khách hàng, xã hội), và lớn nhất là lập gia đình, có con — khi đó cuộc sống xoay quanh các trách nhiệm chứ không còn xoay quanh mình.

Mỗi thứ lấy đi một chút tâm trí, một chút thời gian; tích tụ mỗi ngày, ta luôn thiếu thời gian, luôn căng thẳng — một lý do khiến người hiện đại ngày càng stress.

Tất nhiên mỗi thứ đều mang lại giá trị: điện thoại giúp liên lạc, xe hơi che mưa nắng và an toàn hơn, người yêu mang lại niềm vui, gia đình con cái mang lại hạnh phúc. Nhưng giá trị càng lớn thì phức tạp đi kèm cũng lớn theo. Việc của ta là tỉnh táo xác định cái gì xứng đáng.

Những vị thiền sư toát ra sự an yên vì họ gần như không sở hữu gì: hai bộ cà sa mặc mọi lúc, chỉ cần quan tâm nó có che thân và giữ ấm không — không mẫu mã, không mùa, không chất liệu.

Anh không cổ vũ mọi người đi tu hay bỏ hết mọi thứ — chính anh, dù sống tối giản, vẫn sở hữu nhiều hơn các thiền sư rất nhiều. Ý chính: trước khi mở cửa cho một món đồ hay một mối quan hệ bước vào đời mình, hãy nghiêm khắc tự hỏi nó có xứng đáng không; nếu không, mạnh tay loại bỏ — như tỉa bớt cây trong vườn để còn thời gian chăm những cây quan trọng nhất. Có ít hơn để được nhiều hơn.