Xây dựng một cuộc sống tối giản

Giới thiệu về cuộc sống tối giản 0:45

Ngay từ những tập đầu podcast đã có loạt bài về sống tối giản; từ đó tới nay chưa có dịp nói thêm, nên tập này anh Hiếu chia sẻ cách anh chủ động thiết kế một cuộc sống tối giản cho mình. Trong xã hội tiêu dùng, ta mang lên người khá nhiều thứ; ôm đồm sở hữu quá nhiều làm phân tán nguồn lực và sự tập trung — có rất nhiều thứ mà nhiều thứ trong đó kém chất lượng, rồi chính chúng làm giảm chất lượng sống. Tối giản không phải sống kham khổ, không sở hữu gì — hiểu lầm nhiều người mắc — mà là loại bỏ những gì không tạo giá trị cho cuộc sống: vật dụng không cần thiết, mối quan hệ độc hại, việc làm vô nghĩa — để chỉ còn những thứ tạo giá trị và dành trọn sự tập trung cho chúng. Mục tiêu sau cùng của tối giản là sự tập trung để tạo ra cuộc sống chất lượng hơn, chứ không phải buông bỏ tất cả rồi rước vào mình một cuộc sống khổ hạnh, thiếu thốn — điều mà theo quan sát của anh vẫn còn rất nhiều người hiểu chưa đúng.

Tối giản vật chất 5:17

Sâu xa hơn là tối giản ham muốn. Nhìn tủ quần áo: nhiều người có rất nhiều đồ mà 80, thậm chí 90% không bao giờ mặc, chỉ nằm đó chiếm chỗ, làm nhà chật hơn, chưa kể lãng phí tiền. Đồ trong nhà cũng vậy, nhiều món "bỏ thì thương, vương thì tội", nằm đó năm này qua tháng nọ mà chẳng phục vụ mục đích nào — hoặc chỉ là mục đích tự bào chữa: để trang trí, để làm kỷ niệm. Thử nhìn quanh nhà xem bao nhiêu món mà sự tồn tại không mang lại mấy giá trị, rồi tưởng tượng loại bỏ hết: bán đi thì có thêm ít tiền, cho từ thiện thì có niềm vui — nhưng giá trị thật nằm ở sau đó: nhà rộng rãi, thoải mái, ngăn nắp hơn nhiều; những món còn lại được dùng trọn vẹn công năng; dần dần ta thấy biết đủ — nguồn gốc của hạnh phúc. Xa hơn nữa, ta cẩn trọng hơn khi mua sắm và khi cho phép thêm một món đồ bước vào cuộc sống; vừa gọn nhẹ vừa tiết kiệm, và chính nhờ tiết kiệm mà khi thật sự cần một món, ta cho phép mình chọn món tốt nhất. Vòng lặp đó cứ lặp lại: thay vì sở hữu 1.000 món đồ linh tinh kém chất lượng, ví dụ chỉ còn 50 món nhưng món nào cũng chất lượng nhất.

Về các mối quan hệ 8:02

Xã hội đề cao người "quan hệ rộng", ai cũng chơi được, ở đâu, thành phần nào cũng có bạn. Mối quan hệ thật sự chất lượng thì không nói; nhưng thử rà lại xem có bao nhiêu người mà gặp nhau thì cả mình lẫn họ đều không thoải mái, thậm chí không ưa nhau mà trước mặt vẫn cười nói duy trì — kết quả là sự quan tâm của ta dàn trải cho đủ loại quan hệ: người thật sự yêu quý, người không quý không ghét, người ở cạnh thấy không thoải mái, thậm chí người mình ghét. Từ khi sống tối giản, anh cho phép mình thẳng tay loại bỏ hầu hết mối quan hệ không thích, kể cả những mối quan hệ cả hai đều không thoải mái khi ở cạnh nhau — để toàn quyền dành thời gian dư ra cho những người thật sự yêu quý, thật sự thoải mái khi ở cạnh.

Tối giản trong công việc 9:55

Ngày xưa anh luôn "tham công tiếc việc", việc gì cũng ôm vào, rồi sự tập trung và năng lực bị dàn trải, chẳng việc gì ra việc gì. Giờ số việc anh chọn làm rất ít, để toàn tâm toàn ý vào chúng — kết quả cao hơn, và tìm thấy nhiều niềm vui hơn trong việc mình làm.

Tối giản khi đặt mục tiêu 10:46

Trước đây anh có vô số mục tiêu cùng lúc — tài chính, sự nghiệp, tình cảm, bạn bè, gia đình, sức khỏe... — rồi nhận ra thời gian và năng lượng có hạn, mà anh tin không thứ gì cho ra kết quả nếu không dành cho nó thời gian và sự kiên trì, từ tập chạy bộ, chơi một nhạc cụ tới xây doanh nghiệp hay một mối quan hệ — không bao giờ ngày một ngày hai; có thì cũng "đến nhanh đi nhanh". Nên giờ anh chỉ đặt vài mục tiêu để toàn tâm theo đuổi, và cân nhắc rất kỹ mỗi khi thêm mục tiêu mới. Ví dụ gần nhất: anh rất muốn chơi golf, nhưng tự hỏi liệu có đủ thời gian kiên trì với nó đủ lâu không — câu trả lời là không, vẫn còn nhiều ưu tiên quan trọng hơn — nên đành hoãn lại.

Mặc kệ thiên hạ nghĩ gì 12:49

Tối giản cả sự bận tâm. Luôn có vô số thứ muốn thu hút sự chú ý: ai đó đang nói xấu mình; trên mạng có drama ca sĩ này đi với diễn viên kia; hàng xóm "tám" sau lưng thì đi tìm hiểu họ nói gì, thậm chí trả đũa; họ hàng dèm pha bình phẩm lối sống của mình. Cái gì cũng rước vào người, cái gì cũng bận tâm thì cuộc sống không thể có chất lượng. Cứ mặc kệ thiên hạ — miễn những gì họ nói, làm không ảnh hưởng tới cuộc sống mình thì bỏ ngoài tai — để tâm trí rảnh rang dồn hết quan tâm cho cha mẹ, người yêu, những người bạn mình quý trọng. Giảm ở chỗ này để tăng ở chỗ khác — triết lý tối giản xét cho cùng chỉ đơn giản vậy.

Về khía cạnh đầu tư 14:25

Nhìn thâm niên đầu tư khá lâu của anh, nhiều người nghĩ danh mục hẳn phải có rất nhiều công ty, nhiều loại hình. Thực tế không phải: anh không đầu tư kiểu "đụng công ty nào cũng mua, mỗi công ty một ít"; số công ty anh đầu tư không nhiều, nên được dành thời gian công sức nghiên cứu, phân tích rất kỹ trước khi quyết định — thường tính bằng nhiều tháng, thậm chí bằng năm. Không đầu tư kiểu "bạ đâu đầu tư đó" nên mới tập trung được nhiều như vậy, làm tăng tỷ lệ thành công.

Áp dụng tối giản vào mọi khía cạnh 15:39

Còn nhiều khía cạnh khác, như tối giản việc tiếp nhận thông tin hay cách xử lý công việc hằng ngày. Tối giản không dừng ở chuyện sở hữu vật chất mà đi vào gần như mọi ngóc ngách — mối quan hệ, công việc, sự quan tâm, mục tiêu — và giúp cuộc sống anh chất lượng hơn rất nhiều. Anh đã sống như vậy hơn 10 năm; nói không quá lời, đó là một trong những quyết định quan trọng nhất giúp thay đổi cuộc đời anh theo hướng tốt đẹp hơn.