Biết ơn để hạnh phúc

Cần và muốn

Trong loạt bài về sống tối giản, anh Hiếu từng định nghĩa: tối giản không phải sở hữu càng ít càng tốt đến mức khắc khổ, mà là sở hữu vừa đủ những gì mình cần. Vấn đề là "cần" rất dễ lẫn với "muốn":

• Cần là nhìn vào bên trong, vào những gì mình đang có — và dẫn tới biết đủ, nền tảng vững nhất của hạnh phúc. Nhiều người lao động vất vả vẫn hạnh phúc vì thấy đủ với ba bữa cơm, mái nhà, người bạn đời chung thủy.
• Muốn là nhìn ra bên ngoài: bên trái có người ở biệt thự, bên phải có người có vợ đẹp. Thế giới luôn có thứ tốt hơn để nhìn, nên cứ so sánh thì không bao giờ hài lòng.

Biết đủ có làm ta an phận?

Phản biện hay gặp: hài lòng với hiện tại thì lấy đâu ra chí tiến thủ? Anh cho rằng hai thứ không loại trừ nhau, và dẫn chứng bằng những người đã tự do tài chính — những người em, học trò anh mentor, và chính anh: sau khi "nghỉ hưu", ai cũng làm việc nhiều hơn, cống hiến nhiều hơn, vì được chọn việc mình yêu thích. Mệt thì vẫn mệt, vẫn phải học liên tục để không bị đào thải. Rộng hơn là các tỷ phú như Elon Musk, Mark Zuckerberg vẫn làm việc ngày đêm.

Người biết đủ và người tỷ phú chỉ khác nhau ở lượng tiền; cả hai đều thấy mình đã đủ và vẫn tiếp tục phát triển. Sự ù lì, an phận đến từ nguyên nhân khác: người đã ù lì thì hoàn cảnh nào cũng ù lì; người có chí tiến thủ thì thiếu hay đủ cũng vươn lên.

Gốc của biết đủ là biết ơn

Muốn biết đủ thì tập biết ơn — và biết ơn chủ yếu là chuyện đặt góc nhìn. Dù hoàn cảnh thế nào, gần như ai cũng đang có điều gì đó:

• Có việc làm, lương ít hay nhiều vẫn may mắn hơn người thất nghiệp, càng hơn người sống giữa chiến tranh.
• Nếu thấy "công ty bóc lột, biết ơn gì nổi" — đó là đang so với công việc của người khác, tức là quay về chữ "muốn". Không biết ơn công ty thì biết ơn cuộc sống, trời Phật, hoặc chính mình vì đã cố gắng có được công việc đó.
• Có chiếc xe máy cũ vẫn hơn người đạp xe giữa trưa nắng; người đạp xe vẫn hơn người đi bộ; người đi bộ vẫn hơn người không có đôi chân. Trừ những hoàn cảnh cùng cực (anh nhắc Nick Vujicic, sinh ra không có tay chân), đa số chúng ta đều có điều để biết ơn.

Tập này phát vào những ngày cuối năm sau một năm kinh tế nhiều khó khăn. Anh mong mọi người có chút lắng đọng để nhìn lại những điều chưa trọn vẹn bằng lòng biết ơn, tìm bình yên bên gia đình, rồi bước vào năm mới với động lực phát triển trên nền tảng biết đủ.