Làm chủ góc nhìn, làm chủ hạnh phúc

Câu chuyện ngày cuối tuần 0:42

Tuần này định nói về tài chính, nhưng một chuyện nhỏ sáng nay làm anh Hiếu nhớ tới chủ đề đã định chia sẻ từ lâu: làm chủ góc nhìn là làm chủ hạnh phúc.

Khoảng 7 giờ sáng, anh dậy mở vài bản hòa tấu để tận hưởng buổi sáng cuối tuần. Anh rất nhạy cảm với tiếng ồn — lý do chọn mua nhà ở khu yên tĩnh — và rất thích sự im lặng buổi sáng, chỉ mở nhạc thật nhỏ. Bỗng nhà đối diện bật loa rất to: họ chuẩn bị tiệc cho khoảng 20 em nhỏ. Các em dễ thương; vấn đề là người lớn tổ chức bật nhạc quá lớn. Anh không định chỉ trích ý thức của họ — điểm chính là ban đầu anh khá khó chịu, rồi quyết định thay vì cắn răng bực mình thì biến nó thành một trò vui: viết một bài Facebook hài hước kể lại (giấu danh tính, địa chỉ — không để bêu xấu), rồi cập nhật liên tục "giờ họ đang phát bài gì". Người theo dõi vào đọc, bình luận, và không chỉ anh mà nhiều người có một buổi sáng vui.

Nếu để mọi thứ diễn ra như thường, có lẽ anh sẽ bực theo kiểu "làm cả tuần, cuối tuần muốn yên tĩnh thì bị người vô ý thức quấy rối", đi ra đi vào trách móc. Nhờ đổi góc nhìn, buổi sáng không chỉ vẫn vui mà còn vui hơn bình thường, có thêm một trải nghiệm mới ở Việt Nam, và truyền niềm vui cho người khác — thú vị hơn cả nếu anh chỉ ngồi nghe nhạc.

Chiều ngược lại. Góc nhìn cũng có thể biến chuyện bình thường thành nghiêm trọng. Có lần ở Úc (lái xe bên trái), anh lái vào một hầm đậu xe có khúc quẹo vuông góc, đường hẹp. Một xe đi ra lấn sang làn của anh. Đang khó chịu, anh hạ kính nói giọng không vui vẻ: bạn đang ở Úc, ở đây đi bên trái. Người kia cãi lại khá ngang ngược: tôi sinh ra ở Úc, đừng dạy đời. Anh bực cả buổi chiều vì nghĩ họ sai mà còn nói ngang. Mấy hôm sau đi lại đúng hầm đó theo chiều đi ra, anh mới thấy hầm khá chật, chính anh cũng phải lấn sang bên kia mới dễ quẹo. Trong hầm xe chạy rất chậm, không thể đụng nhau; đứng ở vị trí xe kia mới thấy rất khó chạy sát làn. Đặt góc nhìn như vậy từ đầu, anh đã vui vẻ lùi lại nhường đường, như cách anh và đa số người Úc vẫn làm — nhường nhau rồi cảm ơn. Điều thú vị là chính suy nghĩ đó làm anh hết khó chịu ngay: mình đi đúng, nhưng ở góc đó ai cũng chạy vậy, và mình cũng chẳng hiền lành gì khi nói kháy họ trước. Khi thấy mình cũng có một phần lỗi, cơn bực tan đi.

Làm chủ góc nhìn, làm chủ hạnh phúc 9:07

Nghe đơn giản nhưng không dễ — chính anh tới giờ cũng không phải lúc nào cũng làm được, vì trong tình huống khó không phải lúc nào cũng đủ sáng suốt. Và nó chỉ hiệu quả khi thật sự đổi được góc nhìn: thật sự xem chuyện đó là trò vui thì mới vui; còn cay cú mà ép mình "đang vui" thì chỉ là phủ lên cơn khó chịu một niềm vui giả tạo.

Anh ví nó như chơi game mà biết cách "ăn gian": kịch bản cuộc sống ném vào mặt một thứ làm mình bực, nhưng biết dời góc nhìn thì không còn bực nữa. Gặp chuyện buồn, khổ cũng vậy. Ví dụ thua lỗ tài chính: thử đi một vòng bệnh viện sẽ thấy mình vẫn còn rất giàu, chưa phá sản — có người sẵn sàng đổi hết tài sản để có một bộ phận lành lặn trên cơ thể, sống thêm vài năm, những thứ ta đang có sẵn. Đó không phải AQ, chỉ là dời góc nhìn sang vị trí khác, như một liều thuốc giảm đau.

Không thể liệt kê hết tình huống nào nên đổi sang góc nhìn nào; mỗi khi gặp vấn đề, hãy thử nhìn từ nhiều góc khác nhau, biết đâu có góc khiến mình nhẹ nhàng hơn. Như mọi kỹ năng, càng luyện càng thuần thục, tới lúc trong bất kỳ hoàn cảnh nào muốn đổi là đổi được — khi đó cuộc sống ném gì vào cũng không ảnh hưởng niềm vui của mình. Đó là lúc làm chủ cảm xúc và có được sự an nhiên tự tại.